Geboortemaand, doet die ertoe?


Literatuuroverzicht met aantekeningen

Ben Wilbrink




Het Nederlandse onderwijs begint (met groep drie van de basisschool) als de leerling op 1 oktober 6 jaar is (of is het op 31 september?). Hoe dat ook zij, een dag verschil betekent dan een jaar later pas beginnen in groep drie. Dat heeft ongetwijfeld gevolgen, omdat het onderwijs klassikaal is georganiseerd. Klaas Doornbos (1971) heeft dat nog eens uitvoerig in kaart gebracht. Het onderwerp heeft mijn belangstelling omdat het een opmerkelijke vorm van selectie is die de kiemen van ernstige ongelijke behandeling in zich lijkt te dragen, en omdat cijfergeven er een belangrijke rol bij speelt. Waarom cijfergeven: omdat dat relatief beoordelen is: iedereen in de klas wordt ‘gelijk’ beoordeeld. Niet alleen wat goed en wat fout is, dat ligt immers nogal voor de hand, maar ook hoe het relatieve aantal goed of fout gewaardeerd wordt in een cijfer. De jonge leerling, hewel door leeftijd gehandicapped, krijgt daar geen handicap voor. Dat is natuurlijk ten onrechte, bij een intelligentietest wordt wel degelijk met de maand van geboorte rekening gehouden, en de hamvraag is of dat een substantieel onrecht is, of dat dat best wel meevalt. Een soort kader is de overweging dat dit gefrut met leeftijd een aantasting kan vormen van het meritocratisch minimum dat bij het waarderen van prestaties geldt. Meritocratie is op zich al een twijfelachtig ideaal, maar als zelfs aan meritocratische eisen niet wordt voldaan, wordt het wel treurig. Er zijn een meerdere mogelijke lekken van dat meritocratisch gehalte, zie voor een overzicht mijn (1997).


methode van onderzoek

Onderzoek naar effecten van geboortemaand gebruikt nogal eens studieresultaten als criteriumvariabele. Dat heeft dan mijn bijzondere aandacht, want dit is echt wel problematisch. Ik zal het uitleggen. Een heel simpel model voor hoe studieresultaten tot stand komen is dat hierin zowel capaciteiten als inspanning een rol spelen (zie bijv. Covington, 1992). Wie minder capaciteiten heeft, zou dat kunnen compenseren door meer inspanning. Helaas voor sommigen geldt het omgekeerde niet: wie lui is, kan dat niet compenseren door slimmer te worden. Onderwijs is een groepsgebeuren, althans zoals wij het sinds de 19e eeuw doorgaans organiseren, zodat individuele prestaties al gauw worden vergeleken met die van de groep, en niet met eerdere prestaties van de betreffende leerling (dat laatste wordt wel ipsatief toetsen genoemd, op de leerling zelf betrokken toetsen). Wat dan typisch gebeurt in het onderwijs, evenals in tal van andere sociale omstandigheden, is dat allerlei compenserende mechanismen een rol gaan spelen. De vroege leerling zou meer dan anderen geneigd kunnen zijn om op de tenen te gaan lopen en dat ook vol te houden. De late leerling doet het mogelijk kalmer aan dan goed is. Etcetera. Dat betekent dus dat schoolse resultaten geen bijzonder subtiel criterium zijn om te gebruiken bij de studie naar de effecten van schoolmaand op de schoolloopbaan. Of anders opgevat: als leerkrachten geen gevoelige antenne hebben voor een en ander, kunnen zij de capaciteiten van vroege leerlingen en die van late leerlingen verkeerd inschatten. In onderzoek kan dit makkelijk tot onhandige conclusies leiden, zoals in Fredriksson & Ockert (2005, zie hierbeneden), die speculeren over mogelijke effecten van andere scenåario’s, zonder te beseffen dat een andere samenstelling van de klassikale groep op zich belangrijke (compenserende) effecten kan hebben.

Martin V.Covington (1992). Making the grade: a self-worth perspective on motivation and school reform. Cambridge University Press.

Ben Wilbrink (1997). Terugblik op toegankelijkheid: meritocratie in perspectief. In Marian Van Dyck, Toegankelijkheid van het Nederlandse onderwijs. Studies (p. 341-384). Den Haag: Onderwijsraad. html




K. Doornbos (1971). Geboortemaand en schoolsucces. Wolters-Noordhoff. isbn 9001246206



Ad Dudink (2010). Geboortemaand telt. De Psycholoog, 45, 40-45. doc <

Ad Dudink (2009). Herfstkinderen, geboortemaand telt langdurig. Amsterdam: Onderzoeksrapport, Universiteit van Amsterdam.

P. Verachtert, B. de Faine & O. Onghena (in druk). Season of birth and school success in the early years of primary education. Oxford Review of Education. concept [researchgate.net]

A. J. Martin (2009). Age appropriateness and motivation, engagement, and performance in high school. Effects of age within cohort, grade retention, and delayed school entry. Journal of Educational Psychology, 101, 101-114.

Martin McPhillips & Julie-Anne Jordan-Black (2009). The effect of month of birth on the attainments of primary and secondary school pupils. British Journal of Educational Psychology, 79, 419-438. Voor het abstract: HIER

Stephen Cobley, Jim McKenna, Joeseph Baker & Nick Watti (2009). How Pervasive Are Relative Age Effects in Secondary School Education? Journal of Educational Psychology, 101, 520-528. [niet online]

Verslag 2009 van de Cito Eindtoets Basisonderwijs pdf


Literatuur, online


Beatrijs de Fraine (1997). Geboortemaand en schoolloopbaan. Literatuurstudie en verkennend onderzoek. Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Afdeling Didactiek. pdf

Werner F. Helsen, Jan van Winckel & Mark Williams (2005). The relative age effect in youth soccer across Europe. Journal of Sports Sciences, 23, 629-636. pdf

Claire Crawford, Lorraine Dearden & Costas Meghir (2007). When You Are Born Matters: The Impact of Date of Birth on Child Cognitive Outcomes in England. Centre for the Economics of Education , London School of Economics . pdf

Bedard, K. and Dhuey, E. (2006), ‘The persistence of early childhood maturity: international evidence of long-run age effects’, Quarterly Journal of Economics, vol. 121, pp. 1437-72. pdf

Puhani, P. and Weber, A. (2005), ‘Does the early bird catch the worm? Instrumental variable estimates of educational effects of age of school entry in Germany’, IZA Discussion Paper no. 1827. ftp://repec.iza.org/RePEc/Discussionpaper/dp1827.pdf

Peter Fredriksson & Bjorn Ockert (2005). Is Early Learning Really More Productive? The Effect of School Starting Age on School and Labor Market Performance. pdf

Jürges, Hendrik and Schneider, Kerstin, What Can Go Wrong Will Go Wrong: Birthday Effects and Early Tracking in the German School System (July 2007). CESifo Working Paper No. 2055. Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=1001649


Literatuur


<



Cliffordson, Christina (2010) 'Methodological issues in investigations of the relative effects of schooling and age on school performance: the between-grade regression discontinuity design applied to Swedish TIMSS 1995 data', Educational Research and Evaluation, 16: 1, 39 - 52



Stephen Coble, Jim McKenna, Joeseph Baker & Nick Wattie (2009). How Pervasive Are Relative Age Effects in Secondary School Education? Journal of Educational Psychology, 101, 740-764. abstract



Paul Hill (January 21 2005). Birth date can boost entry by up to 20%. The Times Higher Education Supplement, p.1, p2 html

Verachtert, Pieter , De Fraine, Bieke , Onghena, Patrick and Ghesquière, Pol (2010) 'Season of birth and school success in the early years of primary education', Oxford Review of Education, 36: 3, 285 — 306

M. Gauquelin, Fran¸oise Gauquelin & S. B. G. Eysenck (1979). Personality and position of the planets at birth: An empirical study. British Journal of Social and Clinical Psychology, 18, 71-75.


Literatuur, online not for free [niet door mij gezien]


Elizabeth U. Cascio and Ethan G. Lewis (2006). Schooling and the Armed Forces Qualifying Test. Evidence from School-Entry Laws. Journal of Human Resources, XLI, 294-318

Musch, J., & Grondin, S. (2001). Unequal competition as an impediment to personal development: A review of the relative age effect in sport. Developmental Review, 21, 147-167.

Bell, J. F., & Daniels, S. (1990). Are summer-born children disadvantaged? The birthdate effect in education. Oxford Review of Education, 16, 67 -80. Jstor

P. Williams, P. Davies, R. Evans and N. Ferguson (1970). Season of birth and cognitive development. Nature 228, 1033-1036.

Anne West & Andreas Varlaam (1990). Does it matter when children start school? Educational Research, 32, 210-217.

J. McGrath, S. Saha, D. Lieberman, S. Buka (). Season of birth is associated with anthropometric and neurocognitive outcomes during infancy and childhood in a general population birth cohort. Schizophrenia Research, 81, 91-100.


Overige literatuur, genoemd door Beatrijs de Fraine (1997)


Beatrijs de Fraine (1997). Geboortemaand en schoolloopbaan. Literatuurstudie en verkennend onderzoek. Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Afdeling Didactiek. pdf


Literatuur [niet door mij gezien]


Fitt, A. B., Seasonal Influences on Growth, Function and Inheritance (Oxford University Press, 1941).

Berglund, G., Intelligence and Season of Birth, Brit. J. Psychol., 58, 147 (1966).

Azevedo, I., Pinto-do-O, P., & Borges N. (1995). Birth dates. Nature, 376, 381.

Barnsley, R. H., Thompson, A. H., & Legault, P. (1992). Family planning: Football style. The relative age effect in football. International Review of Sport Sociology, 27, 78-87.

Baxter-Jones, A., & Helms, P. (1994). Born too late to win? Nature, 370, 186.

Boucher, J., & Halliwell, W. (1991). The Novem System: A practical solution to age grouping. Journal of the Canadian Association for Health, Physical Education and Recreation, 57, 16-20.

Giacomini, C.P. (1999). Association of birthdate with success of nationally ranked junior tennis players in the United States. Perceptual and Motor Skills, 89, 381-386.

Hauck, A. L., & Finch, A. J. (1993). The effect of relative age on achievement in middle school. Psychology in the Schools, 30, 74-79.

Holmes, M. (1995). Revolutionary birthdays. Nature, 373, 468.

Howe, M. J. A., Davidson, J. W., & Sloboda, J. A. (1998). Innate talents: Reality or myth. Behavioral and Brain Sciences, 21, 399 -412.

May, D., & Welch, E. (1986). Screening for schools’ readiness: The influence of birthdate sex. Psychology in the Schools, 23, 100-105.

McManus, I. C. (1996). Birth dates and admission to medical school. Lancet, 47, 1120.

Sharp, C. (1995). What’s age got to do with it? A study of pattern of school entry and the impact of season of birth on school attainment. Educational Research, 36, 251-265.

Shearer, E. (1967). The effect of date of birth on teachers’ assessments of children. Educational Research, 10, 51-56.


Literatuur nieuw gearresteerd




Elad Segev & Sorel Cahan (2013). Older children have a greater chance to be accepted to gifted student programmes. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice online first abstract




De invloed van de geboortemaand op de schoolloopbaan. Eduratio webpagina




Elizabeth Dhuey, David Figlio, Krzysztof Karbownik, and Jeffrey Roth (2017). School Starting Age and Cognitive Development. NBER Working Paper No. 23660 pdf




abstract




abstract







23 sept 2017 \ contact ben apenstaartje benwilbrink.nl  

Valid HTML 4.01!       http://www.benwilbrink.nl/literature/geboortemaand.htm http://goo.gl/00JmHj