de Lotery




illustratie: omslag van door Verloren in Hilversum uitgegeven studie over loterijen site. De auteurs laten zien hoe de wortels van de staatsloterij liggen in de oplossing van een verdelingsprobleem op de martk van Brugge: wie mag er een kraam plaatsen? Een numerus-fixus uit de middeleeuwen.


The illustration is the cover of a study on lotteries in the Netherlands site. Lotteries to collect money for the town or the country have their roots in a distribution problem regarding the market in Brugge (Flanders): how to allocate the small number of available places on this market among the merchants? A numerus clausus in the Middle Ages.





Documentatie van de numerus fixus en zijn toelatingsprocedures in het HO, i.h.b. loten — gewogen loten

NB: zie ook de afzonderlijke documentatie over (decentrale) selectie

On the weighted lottery in university admissions in the Netherlands, see my webpage in English here

Ben Wilbrink


doorlopend geactualiseerd




prealabel


Het materiaal bestaat uit parlementaire stukken, rapporten van commissies, publicaties van onderzoekers, adviezen, artikelen in de dag- en weekbladpers, krantenberichten, alles voorzover ook werkelijk in mijn archief aanwezig (tenzij anders aangegeven; van een enkel stuk weet ik van het bestaan, maar beschik ik er niet over). Het archief is wat stukken uit de dag- en weekbladpers betreft redelijk representatief, is mijn indruk. Parlementaire stukken zijn tot en met de opheffing van het COWO in 1986 ook tamelijk volledig, dankzij de zorg van de heer Overre van het Bureau Documentatie van de UvA. Het zou mij verbazen wanneer belangrijke rapporten niet in deze lijst voorkomen. Er zijn wederkerende publicaties zoals jaarverslagen en ook de verlenging van de Machtigingswet van jaar tot jaar, waar ik soms slechts over een enkel exemplaar beschik. Omdat het archief is opgebouwd in de COWO-jaren, ontbreken mogelijk belangrijke stukken en opvattingen uit het veld van het voorbereidend hoger onderwijs. Een kanttekening is ook nodig waar het het hbo betreft: tot voor kort waren hbo-instellingen vrij om de eigen toelating te regelen, waarvan een overzicht is te verkrijgen door de jaarlijkse publicatie over hbo-instellingen op dat punt te raadplegen (met per instelling de toelatingsprocedure, en vaak ook de verhouding tussen aantallen aanmeldingen en toegelatenen). Bovendien zijn er private instellingen en overheidsopleidingen die niet door OCenW worden bekostigd, die (nog steeds) eigen toelatingsregelingen kennen. Een voorbeeld van dat laatste is de zeer scherpe selectie voor de Nederlandse Politieacademie. Over deze sector staan mij weinig bronnen ter beschikking, maar ik ben wel zelf betrokken geweest bij een evaluatie-onderzoek over de selectie voor de NPA (html). Dan is er nog buitenlandse literatuur, waar niet stelselmatig naar is gezocht, maar voorzover aanwezig zijn titels genoemd in het chronologische bestand of in de toegevoegde literatuurlijst.



Nogal wat stukken vallen in de categorie 'het kan toch niet waar zijn dat we niet beter kunnen doen dan gewogen loten, ik zal dat aantonen.' Dat is een ambitie van velen geweest, waaronder politici en bewindspersonen. Grondgedachte lijkt te zijn dat die selectiepsychologen die voor loten pleiten als het gaat om toelating tot numerus-fixusstudies wel heel dom moeten zijn (het 'domme' lot uitgebreid tot de personen die dat bepleiten). So far, so good. Ik zou ook zo beginnen. Maar vervolgens dan toch uitzoeken wat de argumenten zijn waarop die lui tot zo'n tegen-intuitief resultaat komen. In de hitte van het emotionele debat gebeurt evenwel niet dat laatste, maar worden pleitbezorgers voor loten (in deze bijzondere situatie) bestookt met argumenten waarom hun stelling wel dom moet zijn. Dat schiet niet op.

Bovendien is daar de rol van 'deskundigen' aan de orde, omdat in dit ondermaanse sommige deelnemers aan het maatschappelijke debat meer terzake deskundig zijn dan anderen. De minder deskundige deelnemers vinden dat heel vreemd, en accepteren zeker geen verwijten van ondeskundigheid. De aard van de problematiek zelf brengt dan met zich mee dat ook het debat zelf de minder deskundigen niet kan overtuigen van hun minder deskundige positie. Dat zou bij het schaakspel bepaald anders liggen: denken wel mee te kunnen doen op het niveau van de grootmeester, maar dat niet zijn, straft zichzelf onmiddellijk in het spel zelf af. In het debat over toelatingsprocedures is er niet een neutrale scheidsrechter in de vorm van de vooraf afgesproken regels van het spel. Dan kunnen er komische (of beschamende, net hoe men daar naar zit te kijken) situaties ontstaan, waarin een hoogleraar uit Delft een zaal met vooral ook veel selectiepsychologen gaat uitleggen dat hij ontdekt heeft dat de VS een instituut hebben, het ETS, dat perfect in staat is om selectietests voor het hoger onderwijs te maken en te marketen. Het gaat hier natuurlijk om de Duijker-lezing van selectiepsycholoog Pieter Drenth, in de Aula van de UvA, met een hoogleraar-ingenieur en een partijleider-politicus als opposanten (alles gepubliceerd in de NRC, 30-3-1995.). De beleefdheid wint het dan van het harde argument, precies waar een partij schaak geen gelegenheid toe zou geven. Zodoende krijgen bepaalde misvattingen het eeuwige leven, omdat er oppervlakkig gezien respectabele lieden achter staan, die alleen maar een respectabel verschil van mening zouden hebben met een—met alle respect—kleine kaste van zelfbenoemde deskundigen?

Moeten deskundigen het dan voor het zeggen hebben? Nee, natuurlijk niet, zij moeten in het publieke debat wel hun best blijven doen de politici en alle andere betrokkenen uit te leggen wat de belangrijke relaties en feiten zijn in dit dossier. Iedereen is vervolgens nog steeds vrij er een mening op na te houden die afwijkt van wat rationele en empirische analyse oplevert. Het zou voor iedereen heel wat prettiger zijn gewoon te kunnen zeggen dat de uitkomsten van rationele analyse gevoelsmatig niet lekker liggen, en dan het gevoel de doorslag te laten geven. Op zich levert dat ook weer een onderzoekbaar soort situatie op, voor een relevante analogie zie bijvoorbeeld Don A. Moore and Steven L. Blader (2007). Revisiting the Instrumentality of Voice: Having Voice in the Process Makes People Think They Will Get What They Want. paper. pdf. Zoals de titel al suggereert: ik weet rationeel wel dat een sollicitatiegesprek mij geen bijzonder voordeel zal geven boven mijn mededingers, maar het gevoel in beginsel wel invloed te kunnen hebben vind ik wel een erg prettig gevoel. Vandaar liever zo'n gesprek dan loten. Dat is OK, toch? Waar het dan mis gaat, is dat het emotionele argument niet als in zichzelf voldoende wordt beschouwd, dan komen er allerlei meer of minder leuk gevonden argumenten op tafel om het kracht bij te zetten op het rationele vlak. Maar daarmee wint niemand het van de selectiepsycholoog die resultaten van een eeuw van wetenschappelijk onderzoek van valkuilen en drogredenen in de bagage heeft.

Tot zover deze onbescheiden poging voor een kader voor het plaatsen van de literatuur en de knipsels. De problematiek zal altijd wel actueel blijven: deze pagina is, op die met genealogie na, een van de meest bezochte op mijn website.




BC The distribution of property by lot is traceable to ancient times


Encyclopaedia Britannica:

Stewart, R. (1998). Public office in early Rome. Ritual procedure & political practice. Ann Arbor: University of Michigan Press.




1627 'A fair method of division'


Thomas Gataker (1627) (2008 ed. Conall Boyle). The nature and use of lotteries.. Imprint Academic site.




1629 Vernoeming bij lot


C. D. Andriesse (1993/2007). Titan kan niet slapen. Een biografie van Christiaan Huygens. Olympus.




18e eeuw Beroeping bij lot


Sassen, F. (1970). Studenten van de Illustre School te 's-Hertogenbosch 1636-1810. Ter reconstructie van het Album Studiosorum. Amsterdam: Noord-Hollandsche.

Dowlen, Oliver Dowlen (2008). The political potential of sortition. A study of the random selection of citizens for public office. Imprint Academic. isbn 9781845401795 — 264 pp paperback. Table of contentsIntroductionPlates [look this up!]




1854 Ex aequo de beste gymnasiasten? Dan loten


Het Gymnasium te Amsterdam. Verslag cursus 1853-1854. (Bezit van bibliotheek POW).




1862 Geschiedenis van de stads- en staatsloterij


Fokker, G.A. (1862). Geschiedenis der loterijen in de Nederlanden. Amsterdam.




1888 De toevalsfactor in examenuitslagen door de wetenschap uitgelegd

Francis Y. Edgeworth (1888). The statistics of examinations. Journal of the Royal Statistical Society, 51, 599-635. JSTOR read online free

Edgeworth, F. V. (1890) The element of chance in competitive examinations. Journal of the Royal Statistical Society, vol. LIII (1890), pp. 460-75 JSTOR read online free, 644-63 JSTOR read online free




1951 De ethiek van verdeling bij schaarste

 


John Rawls (1951). Outline of a decision procedure for ethics. Philosophical Review, 60, 177-197. Reprinted in Samuel Freeman (Ed.) (1999). John Rawls. Collected papers (pp. 1-19). Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. pdf




1955 Loterijversjes bij een dorpsloterij


J. J. Woldendorp (1955). Een bloemlezing uit loterijversjes te Zegwaart. In Leids Jaarboekje 1955 Jaarboekje voor geschiedenis en oudheidkunde van Leiden en omstreken zeven en veertigste deel. (p. 134-136)




1960 Loten voor geneeskunde in Hamburg


Voor toelating tot geneeskunde in Hamburg wordt een lotingsprocedure gebruikt. Zie Thelen (1975).




1962 Nederland nog een klassen- en standen-samenleving


B. C. J. Lievegoed (vz) (1962). De selectie en ontwikkeling der meer begaafden. Een goede doorstroming van begaafdheden naar intellect, technisch vermogen en karakter, een eis van de moderne democratie. Rapport van de 12de studieconferentie, november 1962. Stichting Werkcomité voor Opvoeding tot Democratie. 142 pp. brochure




1965 Geen nf, maar een extra medische faculteit in Rotterdam


DuBois, P.H. (1965). A test-dominated society: China 1115 B.C. - 1905 A.D. Proceedings of the 1964 Invitational Conference on Testing Problems. Princeton.

Voor een artikel over toelating tot nf-studies is een stukje geschiedenis onmisbaar. Let er dan op dat in 1965 of 1966 een numerus fixus voor geneeskunde in de kamer aan de orde is geweest, en verworpen. Voor het departement betekende dat dat er een nieuwe faculteit bij moest komen om al die studenten op te vangen, dat werd Rotterdam.




1966 Een eerste wetsontwerp


In Nederland stelt minister Diepenhorst de mogelijkheid van een numerus fixus voor, maar de Tweede kamer wees het wetsvoorsetl af omdat zij het in strijd vond met de vrijheid van studiekeuze.

A, Postma (1995), Handboek van het Nederlandse onderwijsrecht (p. 367). Tjeenk Willink.


Nationaal Archief, Den Haag, Afdelingen Hoger Onderwijs, Hoger Onderwijs en Wetenschappen en het Directoraat-Generaal voor de Wetenschappen van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, (1911) 1918 - 1975, nummer toegang 2.14.58 inventarisnummer 203-205. Totstandkoming van het wetsontwerp inzake tijdelijke beperking van toelating van eerstejaarsstudenten aan de faculteit geneeskunde. archiefplaats (geen scans beschikbaar)




1968 Het revolutiejaar: studenten gaan eisen stellen


Rolf Neuhaus (Hrsg.) (1968). Dokumente zur Gründung neuer Hochschulen. Anregungen des Wissenschatsrates, Empfehlungen und Denkschriften, auf Veranlassung von Ländern in der Bundesrepublik Deutschland in den jahren 1960-1966. Wiesbaden: Franz Steiner Verlag.

Numerus fixus in Leiden? Nee, zegt de rechter
“ .... vonnis van de President van de Rechtbank te ’s-Gravenhage, gewezen op 28 november 1968 met betrekking tot de invoering van een numerus fixus door de faculteit der geneeskunde te Leiden, in de vorm van een vergelijkend propaedeutisch examen. Voor de details zie men het vonnis zelf, N.J. 1968, no. 444 [Nederlands Juristenblad?]. In dit vonnis beval de President de vertegenwoordigers van genoemde faculteit de betreffende regeling in te trekken. Zeer summier gesteld heeft de President dit standpunt ingenomen: wie het propaedeutisch examen aflegt, heeft het recht de verdere universitaire opleiding te volgen.” Bron: Z. Szirmai, Nederlands Juristenblad, 4 september 1971, afl. 30.




1969 In Groningen is selectie 'hot'


Kongresboek '69 Aktie Demokratsering Subfaculteit Psychologie R.U. Groningen.

Hofstee, W. K. B. (1969). Selektie. Inaugurele rede. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen.

Tinbergen, J. (1969). Onderwijsplan en numerus fixus. Universiteit en Hogeschool, 16 (3), 189-193.

W. K. B. Hofstee (z.d., ws 1969). Individuele verschillen, en averechtse toepassing. (stencil, 8 blz.




1970 De Wub, en toelating tot geneeskunde


Nationaal Archief (zie boven) NL-HaNA, OKW / Hoger Onderwijs, 2.14.58, inv.nr. 212. Totstandkoming van de wet van 1 juli 1970, Stb. 348, houdende voorzieningen van tijdelijke aard inzake de regeling van de toelating tot het bijwonen van het onderwijs in de faculteiten der geneeskunde van de universiteiten. archiefplaats

wachtlijsten
“Voor de medische faculteiten is de kwestie van wachtlijsten geregeld (voor een periode die eindigt uiterlijk op 31 augustus 1974) bij de wet van 1 juli 1979. Stb. 348.” Bron: Z. Szirmai, Nederlands Juristenblad, 4 september 1971, afl. 30.


Nota medisch wetenschappelijk onderwijs. Zitting 1969-1970, kamerstuk 10 309 nr 2. pdf


Voorzieningen van tijdelijke aard inzake de regeling van de toelating tot het bijwonen van het onderwijs in de faculteiten der geneeskunde van de universiteiten. Kamerstuk 10 327.




Bergenhenegouwen, G. J. (1970). De Nota Posthumus in discussie. Een analyse van standpunten. SISWO Sector Onderzoek Wetenschappelijk Onderwijs & OTO Overlegcommissie Tertiair Onderwijs.

Maurits de Vroede, (1970). Van schoolmeester tot onderwijzer. De opleiding van de leerkrachten in België en Luxemburg, van het eind van de 18de eeuw tot omstreeks 1842. Leuven: Universiteitsbibliotheek.




1971 Wachtlijsten en loterijen? Nee, universiteiten moeten gewoon onderwijs geven


Verslag van een mondeling overleg tussen de vaste Commissie voor Wetenschapsbeleid en Wetenschappelijk Onderwijs en de Minister zonder Portefeuille, belast met het Wetenschapsbeleid en Wetenschappelijk Onderwijs, over de beperkende maatregelen, die aan verschillende universiteiten zijn genomen ten aanzien van de aantallen eerstejaarsstudenten

Zitting 1971-1972 - 11 592 nr 1 (1 november 1971) statengeneraaldigitaal.nl pdf

Beperkende maatregelen, die aan verschillende universiteiten zijn genomen ten aanzien van de aantallen eerstejaarsstudenten.

Zitting 1971-1972 - 11 592 nr 1 (1 november 1971) [De Brauw stuurt verslagen van plaatsingscommissies. Nedergelegd in de bibliotheek, ter inzage voor de leden van de Kamer] pdf




Volkskrant 9-9-1971. Studentenstop is onwettig. Minister waarschuwt alle universiteiten.

DeWitt, L. B. (1971). A lottery system for higher education. Notes on the Future of Education, volume 2 issue 3, summer 1971, 9-12. A publication of the Educational policy Research Center at Syracuse.

Groenman, Sj. (1971). Overmacht rechtvaardigt studierem. Utrechts rector magnificus prof. Groenman antwoordt prof. Szirmai. NRC Handelsblad 28-9-1971.

Rosenblatt, J. R., & Filliben, J. J. (1971). Randomization and the draft lottery. Science, 111, 306-308..

Szirmai, Z. (1971). Wachtlijsten. Nederlands Juristenblad, 4-9-1971.

Sies Wiegersma (1971). Studentenstop vraagt ander studieverloop. Alleen voordeur dicht doen helpt niet. NRC Handelsblad 15-11-1991.  

Sies Wiegersma (1971). Studiebeperking gaat niet samen met studievrijheid. Capaciteit structureel probleem van het hele tertiaire onderwijs. NRC Handelsblad 16-11-1971.

 

Wilbrink, B. (1971). Levert selectie in het hoger onderwijs iets op? COWO UvA november 1971. [geen digitale versie beschikbaar, althans nog niet]

Wilbrink, B. (1971). Levert selectie in het hoger onderwijs iets op? Samenvatting en conclusie van een rapport in voorbereiding. COWO UvA november 1971.




1972 Een wettelijke studentenstop met loting


Totstandkoming en uitvoering van de wet van 6 juli 1972, Stb. 355, houdende voorzieningen van tijdelijke aard met betrekking tot de inschrijving van studenten aan Nederlandse universiteiten en hogescholen (Machtigingswet Inschrijving Studenten). 1971-1974 1 pak


Verslag van de Centrale Commissie Aanmelding en Plaatsing a.s. eerstejaarsstudenten cursusjaar 1972-1973 pdf

Voorzieningen van tijdelijke aard met betrekking tot de inschrijving van studenten aan de Nederlandse universiteiten en hogescholen (Machtigingswet inschrijving studenten). Zitting 1971-1972. Kamerstuk 11 830 Nr. 1, 2 Ontwerp van wet statengeneraaldigitaal.nl pdf

Idem, Nr. 3 Memorie van toelichting statengeneraaldigitaal.nl pdf

Idem, Nr. 5 Voorlopig verslag pdf

Idem, Nr. 6 Memorie van Antwoord pdf

Idem, Nr. 7 Bijlage statengeneraaldigitaal.nl pdf

Idem, Nr. 9 Eindverslag Brief ARstatengeneraaldigitaal.nl pdf

Idem, Nr. 10 Nota n.a.v. het eindverslag statengeneraaldigitaal.nl pdf

Idem, Nr. 11 [brief Onderwijsraad] pdf

Idem, Nr. 12 [brief Onderwijsraad] pdf

VRAGEN van de heren Laban (P.v.d.A.) en Masman (P.v.d.A.) betreffende het toelatingsbe- leid bij het h.b.o. (Ingezonden 29 mei 1972.) Aanhangsel tot het Verslag van de Handelingen der Tweede Kamer 3671 pdf

Handelingen Eerste Kamer 4 juli 1972 over de Machtigingswet 11 830

Machtigingswet inschrijving studenten. Staatsblad, 1972 nr 355.




Bastian, H. P. (1972). Zulassungsbeschränkungen zum Studium an wissenschaftlichen Hochschulen. Eine Verfassungsrechtlichen Untersuchung. Diss Heidelberg. Groningen, Utrecht, Nijmegen, CC Den Haag. Niet opgevraagd.

De Tijd 24 april 1972. Prof. dr. H. Duparc over studentenstop: voor allerbesten geen loting.

De Tijd, 11 augustus 1972. Studenten loten bij de notaris. Micro-secties en staartnummers. [Een verslag van de eerste keer dat er een landelijke loting wordt gehouden]

Machtigingswet inschrijving studenten. Wet van 6 juli 1972, Stb. 355, houdende de voorzieningen van tijdelijke aard met betrekking tot de inschrijving van studenten aan de nederlandse universiteiten en hogescholen. Stb. 406 (1975), Stb 59 (1985). Voor opsomming van wijzigingen en van de behandeling in de Staten Generaal, zie bv. Schuurman & Jordens' editie Nederlandse Staatswetten, Wetgeving hoger onderwijs. Zwolle; Tjeenk Willink.

Rawls, John (1972). A theory of justice. Oxford University Press.

Trouw 19-10-1972. Apart brugjaar voor uitgelote studenten. Brief aan 1500 studenten.




1973 Blijven we loten?


Historische kamerstukken zijn tegenwoordig online beschikbaar en te vinden op http://www.statengeneraaldigitaal.nl/.


De minister stuurt 22 februari 1973 een brief naar de Tweede Kamer, vergezeld van vier bijlagen (Commissie Aanmelding; Werkgroep Selectie; Academische Raad; Onderwijsraad), online beschikbaar (zie hierbeneden). De discussie gaat over de wijze van toelaten voor het tweede jaar dat er een numerus fixus regeling is. Er zijn een paar bijzondere omstandigheden die in de discussie spelen; degenen die in 1972 zijn uitgeloot zijn zwaar getroffen omdat zij pas op het laatst met de numerus fixus werden geconfronteerd, zij zouden in 1973 voorrang verdienen; die voorrang zou eenmalig gegeven kunnen worden, omdat door de overgang van de 5-jarige HBS naar het 6-jarige atheneum er minder toestroom tot het universitair onderwijs zal zijn. In de Werkgroep selectie zitten o.a. Wiegersma, De Groot en De Moor. De opstelling van de werkgroep ligt in lijn met wat Wiegersma in 1971 in de NRC schreef, dat selectie op cijfers weinig oplevert, en dat zolang er geen verantwoorde selectieprocedure is ontwikkeld een gemengd systeem van toelating van degenen met de hoogste cijfers en loten voor de overigen, de voorkeur verdient. "Daarom pleiten wij er voor om evenals in 1972 'goede leerlingen' tot de studie toe te laten zonder loting. Onder deze categorie verstaan wij degenen die een 'goede eindexamenlijst' hebben. Daarbij sluiten wij aan bij een algemeen gevoelen dat zij die zeer goede prestaties in het v.w.o. hebben geleverd in elke geval de gelegenheid moeten hebben de studie voort te zetten." De werkgroep problematiseert dit meritocratische gevoelen niet, zoals de commissie Drenth dat in 1997 evenmin doet. "9. Een gemiddeld eindexamencijfer dat rechtstreeks toelating tot de studie biedt kan tevoren worden vastgesteld, maar ook achteraf met als uitgangspunt het percentage aanmeldingen, dat men rechtsreeks wil toelaten. Aan de laatste manier zijn enkele praktische bezwaren verbonden, namelijk: a. de ervaring leert dat er over de jaren schommelingen voorkomen; b. een dergelijk systeem mist de noodzakelijke dooraichtigheid voor de betrokkenen. Het tevoren vaststellen van een cijfer verdient dan ook de voorkeur." Zo komt de ene werkgroep via een oppervlakkige redenering tot de ene opstelling, en de andere commissie (Drenth, 1997) tot de andere: 50% van de plaatsen voor directe toelating. De werkgroep doet hier ook het voorstel voor een toelatingstoets, om de 25% met de beste scores (nu wel een procentueel criterium!) direct toe te laten.Academische Raad, wil dezelfde selectiecriteria als in 1972 ook in het vervolg blijven hanteren; "Voor de goede orde zij hierbij vermeld dat het o.a. door de 'Commissie Algemene Vraagstukken Verhouding v.w.o.-w.o.' ingediende voorstel om integrale loting te adviseren voor de abituriënten, die zich in het komend studiejaar voor de eerste keer aanmelden, door de raad is verworpen."De eerste Afdeling van de Onderwijsraad wil continuering van de in 1972 gehanteerde procedure, en heeft geen bezwaar tegen eenmalig rechtstreeks toelaten van eerder uitgelotenen.




Brief Zitting 1972-1973 12 274 nr 1 Selectie-procedure machtigingswet inschrijving studenten cursusjaar 1973-1974 (22 februari 1973) pdf

Aanbevelingen van de Centrale Commissie Aanmelding en Plaatsing a.s. eerstejaarsstudenten met betrekking tot het te voeren beleid voor het cursusjaar 1973-1974 en volgende jaren. Bijlagen Brief Zitting 1972-1973 12 274 nr 2 (22 februari 1973) pdf

Werkgroep Selectie in verband met de Machtigingswet Inschrijving Studenten. Bijlagen Brief Zitting 1972-1973 12 274 nr 2. Bijlage II blz. 5 en volgende (22 februari 1973) dezelfde pdf

Academische Raad. 21-2-1973. Bijlagen Brief Zitting 1972-1973 12 274 nr 2 (22 februari 1973), Bijlage 3, blz. 9 dezelfde pdf

Onderwijsraad. Bijlagen Brief Zitting 1972-1973 12 274 nr 2 (22 februari 1973), Bijlage 4, blz. 10 dezelfde pdf




Academische Raad (27-10-1973). (66e vergadering, agendapunt 5). Selectie-procedure bij toepassing Machtigingswet inschrijving studenten. Met rapportage 4-10-1973 van de commissie v.w.o.-w.o. over Selectiemethode bij de toepassing van een numerus fixus voor 1974. Met brief van staatssecretaris Klein van 28-9-1973 met verzoek om bij advisering tevens een voorstel van dr. Pompen te betrekken, gedaan in De Tijd van 13 augustus 1973. [ zie ook Bijlage I in kamerstuk 12929 nr 4 pdf]

Aktiegroep Medicijnen Nijmegen (1973). Gezondheidszorg in Nederland. Nijmegen: SUN.

Asche, H., Lüthje, J., & Schott, E. (1973). Der numerus clausus oder Wer darf studieren? Hamburg: Rowohlt.

Rotter, Hartmut (1973). Numerus clausus nach neuen Recht. Bad Honnef. PICA maar geen plaats. Niet opgevraagd.

Werkgroep Selectie (voorzitter S. Wiegersma). Brief aan de minister 12 juni 1973, bijlage nr. V bij de memorie van toelichting op het wetsontwerp machtigingswet (kamerstuk 12929) pdf .

Wilbrink, B. (1-2-1973). Commentaar op de aanbevelingen van de werkgroep Wiegersma. jpg

Wijnen, W. (1973). Wie mag in 1973 naar de universiteit? Universiteits Krant Groningen 31-1-1973. pdf.




1974 Loting houdt het schandaal (van de numerus fixus) in leven


Verlenging en wijziging van de machtigingswet inschrijving studenten. Tweede kamer der Staten-Generaal, zitting 1973-1974, 12929, 15 mei 1974


Bijzondere voorziening met betrekking tot tijdelijke verlenging van de Machtigingswet inschrijving studenten. Tweede Kamer der Staten-Generaal, zitting 1973-1974, 12 958


Staatssecretaris Klein (26 juni 1974). Loting met een voor ‘herhalers’ grotere kans om in te loten. Bijlage bij de brief op kamerstuk 12958 nr 6. pdf



Academische Raad, Commissie Algemene Vraagstukken VWO-WO (voorz. H. J. A. Duparc) (1974). Selectie-procedure bij de hantering van een numerus fixus. Advies aan de Academische Raad met betrekking tot een wenselijke selectie-procedure bij de toepassing van de machtigingswet inschrijving studenten. november 1974

Bakker, K. (1974). Tegen loting. Universiteit en Hogeschool, 21 #3, 104-118. [pdf: mail mij]

Blom, J. (1974). Toelating tot de universiteiten: Loting of een rechtvaardiger systeem?. Belhamel nr. 17 blz. 8 (LH Wageningen) 4-11-1974

Bochnik, Donike & Pittrich (1974). Numerus clausus in der Medizin. Entwicklung, Analyse, Prognose. Frankfurt/M: Akademische Verlagsgesellschaft. [niet gezien]

Crombag, H. F. M. (1974). Over een kontroverse die een dilemma is. Universiteit en Hogeschool, 21 #3, 153-156. [pdf: mail mij]

Diepenhorst, I. A. (1974). Vrouwe fortuna en de staatssecretaris. Elsevier, 24-5-1974.

Dijk, M. van (1974) (WSO-bestuur). Loting of zwaardere ingangsselektie? Belhamel nr. 17 blz. 8 (LH Wageningen) 4-11-1974

Doornbos, R., & Maurice, M. A. (1974). Toelating eerstejaarsstudenten wiskunde door loting? Universiteit en Hogeschool, 21 (3, dec),, 136-139. [pdf: mail mij]

Greef, T. de (1974). Loting of selectie: de misverstanden tussen twee kampen. Folia, 7 december 1974, 8-9.

Greef. T. de, & Schouten, M. (1974). Psycholoog prof. Willem Hofstee over de selectie voor de universiteit: 'Loting houdt 't schandaal in leven.' Haagse Post 5-10-1974.

Groot, A. D. de (1974). Integraal loten is onaanvaardbaar. Universiteit en Hogeschool, 21 (3, dec),, 125-131. [pdf: mail mij]

Hentig, Hartmut von Hentig (1974). Numerus Clausus, Abitur und Alternatieven Massnahmen zur rettung von Massnahmen statt Lösung der Probleme. Merkur, Heft 317, 318. Herdrukt in Hartmut von Hentig (1981). Aufwachsen in Vernunft. Kommentare zur Dialektik der Bildungsreform. (145-186) Klett-Cotta.

Hermans, F. (1974). Van Age Bijkaart, uit Parijs. Een nieuwe rechtvaardigheid. Alleen het noodlot is rechtvaardig. Klein. Een nieuwe Hitler? 21 september 1974. PS?  

Hofstee, W. K. B. (1974). De keuze voor loting. Universiteit en Hogeschool, 21 (3, dec), 119-124. [pdf: mail mij]

Hoger Onderwijs Cahiers nr 13: "Selektie van studenten" Onderwijspers (oto) Utrecht, 1974.

Kirp, D. L., & Yndof, M. G. (1974). Educational policy and the law. Cases and materials. Berkeley: McCutchan. p. 477 e.v. DeFunis v. Odegaard [82 Wash 2d 11, 507 P2d 1169 (1973)]

Klein, G. (1974). Loting met een voor 'herhalers' grotere kans om in te loten. Kamerstuk 12958, nr 6, Brief van de staatssecretaris 26 juni 1994.

Klein, G. (1975). Aanmeldings- en plaatsingsgegevens bij het h.b.o. Antwoord op kamervragen van K. Kolthoff, 8-11-1974. Herdrukt in Tertiair, maart 1975, 33-36.

Leppink, G. J., en F. D. Veldkamp. Reactie op mijn ‘Selectie is irrationeel’ (niet mijn titel) in NRC Handelsblad van 11-10-1974. Zie hier voor details en opmerkingen

Leyte, J. C. (1974). Cijfers spreken tegen. Onderzoek van Onderwijs, 3, nr. 3, 6. Ingezonden brief n.a.v. Wilbrink en Van der Vleugel (1974) 'Bij beperkte toelating beslist het lot.'

'Loot, P. J. M. van der (1974). Nivellering of selectie? NRC Handelsblad 5-6-1974 (Brieven). auteur is onderwijsdekaan faculteit der geneeskunde Erasmus Universiteit Rotterdam.

Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen (1974). Literatuurlijst 665b. Enige literatuur betreffende selectie en numerus clausus/numerus fixus bij het wetenschappelijk onderwijs.

Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen (1974). Literatuurlijst 831. Enige literatuur betreffende toelating tot het wetenschappelijk onderwijs. 23-9-1974

Mulder, J. de (Red.) (1974). Selektie van studenten: achtergrond / effekten. OTO Hoger Onderwijs Cahiers, 3, nr 13.

NRC Handelsblad hoofdredactioneel. Loten. 22-10-1974

Onderzoek van Onderwijs, 1974, 3, september. Selecteren of loten. Themanummer. De heftige reacties op het CRWO-standpunt in het eerste nummer van deze jaargang, maakten het themanummer opportuun. De reacties verschenen vooral in NRC/Handelsblad, getriggered door hoogleraar biologie Bakker uit Leiden.

Ongedateerde stellingen. Hofstee, W. K. B. Selekteren of loten. De Groot, A. D. Integraal loten onverdedigbaar.

Poll, K. L. (1974). Universiteit als slachtbank. NRC Handelsblad 17-5-1994. ('loting is een onding')

Smolders, C. A. (1974). Selectie of loting? Er is een tussenoplossing. Universiteit en Hogeschool, 21 (3 dec), 132-135. [pdf: mail mij]

Spaandonk, J. van (1974). Overproduktie onderwijs doorgedraaid. NRC Handelsblad 7-10-1974.

Thelen, W. (1974). Numerus clausus und Ärtzeschaft. Zur Kritik der ärztlichen Interessenpolitik. Giessen: Verlag Andreas Achenbach.

Thung, P. J. (1974). Waarom 'Selectie versus loting' een loze discussie is, of hoe zelfs de Wet Herstructurering uitkomst kan brengen. Universiteit en Hogeschool, 21 (3, dec),, 140-152. [pdf: mail mij]

Timmers, S. (1974). Loting versus selectie. Medisch Contact, 29 (46), 1501-1502.

Tromp, J. (1974). De studentenstop lost niets op. De Tijd 22-11-1974.

Utrechts Universiteitsblad (1974). Loting / niet de stops / nu breed in discussie. + Meijler: loting dom en onmenselijk. 1-11-1974.

Volkskrant 9 oktober 1974. Dr Wijnen over universiteiten: Loten redelijke oplossing.

Vreeken, J. (1974). Biologische nivellering betekent verlaging studieniveau. Elsevier 4-5-1974.

Wetsontwerp Verlenging en wijziging van de machtigingswet inschrijving studenten, 15 mei 1974, kamerstuk 12929, met memorie van toelichting en bijlagen. Zie direct onder de kop ‘1974’ voor links naar de pdfs.

Wijnen, W. H. F. W. (1974). En nu de zwarte Piet nog kwijt. Onderzoek van Onderwijs, 1974, 3, september, 3-5.

Wijnen, W. H. F. W. (1974). Hindernissen over 't hoofd. Onderzoek van Onderwijs, 1974, 3, september, 15-18.

Wilbrink, B., & H. van der Vleugel. Bij beperkte toelating beslist alleen het lot. Onderzoek van Onderwijs, 1974, 3, april, 3-5. htlm

Wilbrink, B. (1974). Selectie is irrationeel. NRC/Handelsblad Cultureel Supplement, 27 september 1974. html

Willms, D. C. (1974). Georgia's land lottery of 1832. Chronicles of Oklahoma 52: 52-60. Genoemd in Elster Solomonic Judgements. Een vorm van gewogen loting! loten. niet in UBL. Niet verder naar gezocht.

Witteman, P. (1974). De slachtoffers van de numerus fixus. Elsevier 22-6-1974. . Witteman fulmineert tegen de numerus fixus zelf, dus nu eens niet een stuk over loten versus selecteren.

Witteman, P. (1974). Staatssecretaris Klein over uitgelote studenten: 'Jongens die in de fabriek moeten werken sturen mij nooit verdrietige brieven.' Elseviers Magazine 14-9-1974.




1975 De 'definitieve' machtigingswet - met gewogen loting


De figuur staat in 12 929 nr 8 Bijlage 2, laatste bladzijde. pdf

jpg/12929-8.jpg Verlenging en wijziging van de machtigingswet inschrijving studenten. Tweede kamer der Staten-Generaal, zitting 1974-1975, 12929,




Vermaat (18-3-1975). Amendement van het lid Vermaat. pdf




Cerych, L. (1975). Access and structure. OECD Committee for Higher Education and research (10-10-1975). Straatsburg.

Corsten, L. C. A. (1975). Verstandig of domweg loten. Belhamel nr. 4 blz. 5 (LH Wageningen). 6 maart 1975

De toelating tot het hoger-onderwijs; een heet hangijzer. Tertiair - informatie, dokumentatie en meningsvorming over beleidsontwikkelingen m.b.t. tertiair onderwijs, #14-15-16, maart 1975. oto. Utrecht: Onderwijspers.

Dijkstra, Edsger (1974). Verlos ons van de charlatans! Ingezonden brief NRC Handelsblad, niet geplaatst, in het Dijkstra-archief beschikbaar op internet pdf

Elias, T., Jr. (1975). Klein maakt numerus fixus structureel. NRC Handelsblad 7-2-1975.

Fischer, W., & Lundgreen, P. (1975). The recruitment of administrative personnel. In Tilly, C. (Ed.), The formation of national states in western Europe (p. 456-561). Princeton: Princeton University Press.

Gewijzigd Ontwerp van Wet houdende verlenging en wijziging van de Machtigingswet inschrijving studenten. Eerste kamer der Staten-Generaal, Zitting 1074-1975, 12 929 Nr. 87. Nr. 87a: Voorlopig verslag van de vaste commissies, 7-5-1975. Nr. 87b: Eindverslag vaste commissies 11-6-1975.

Haarlems Dagblad redactioneel. Gelijke kansen. 8-2-1975.

Haarlems Dagblad. Rectoren oordelen verschillend over loting voor universiteit. 8-2-1975.

Handelingen Tweede kamer der Staten-Generaal, 66e Vergadering, behandeling van het wetsontwerp Verlenging en wijziging van de Machtigingswet inschrijving studenten (12929). 13, 18 en 19 maart 1975.

Hofstee, W. K. B. (1975). Loten of cijferen. Onderzoek naar mening scholieren over numerus fixus. Onderzoek van Onderwijs, 4 (1), 3-6.

Hofstee, W. K. B. (1975). Meningen van VWO-eindexaminandi over numerus fixus, selektie en loting. Heymans Bulletin Psychologische Instituten R.U. Groningen HB-75-172 EX. januari 1975.

Hofstee, W.K.B. (1975) Meningen van vwo-eindexaminandi over numerus fixus, selektie en loting. (fotokopie, map Loten)

Kemenade, J. A. van, Van der Stee, A. P. J. M. M., & Klein, G. (1997). Aanbod en vraag van academici in een aantal studierichtingen. herdrukt uit de memorie van antwoord Kamerstuk 12929, in Tertiair, maart 1975, 52-56.

Klein, G. (1975). Aanmeldings- en plaatsingsgegevens bij het h.b.o. Antwoord op kamervragen van K. Kolthoff, 8-11-1974. Herdrukt in Tertiair, maart 1975, 33-36.

Kommandeur, J. (1975). Kort bewijs. Tertiair, maart 1975, 16. Tertiair citeert de Universiteitskrant Groningen 14-2-75.

Krüger, H. (1975). Die rechtliche Problematik der Verschärfung des Numerus clausus f¨r Ausländer in zahlreichen europäischen Staaten. Die Deutsche Universitüats Zeitung, nr. 21, 786-788. Ook: Hochschulzugang - immer nch Problem Nr. 1. , 830-831. Karpen, U., Zulassungsbeschränkungen und Neuordnung des Hochschulzuganges. 823-826.

Machtigingswet inschrijving studenten. Staatsblad 1975 407. (29 juli 1975)

Meijler, F., & Vreeken, J. (1975) Numerus fixus: selectie of loting? Elsevier, 1 maart 1975.

NRC Handelsblad. Klein blijft bij studentenloting. 7-2-1975.

OECD Committee for Higher Education and research (31-7-1975). Admission to tertiary education "Alternative to numerus cluasus?" Economic theoretical experts suggest a marketing study model. Reproduction of an article in No. 1/1975 of 'Bildung und Wissenschaft', the Newsletter of the German Federal Ministry of Education and research. (model voorgestaan door Weizsäcker)

OECD Committee for Higher Education and research (14-8-1975). Admission to tertiary education. Reform of student selection in Finland. Report submitted by the Finnish Ministry of Education.

Opland. Nederland anno 1975. De Volkskrant 8-2-1995.

Parool. Arbeidsmarkt zal rol spelen bij het aantal studenten. 6-2-1975.

Parool. Correctie. 6-2-1975.

Schooldekanen. De Volkskrant 21 februari 1975, herdrukt in Tertiair, maart 1975, 20. Direct toelaten met 7 of hoger, loten onder de 7, of bij zeer veel gegadigden gewogen loten onder de 7.

Sheldrake (1975). British Journal of Medical Edication, 9, 91-97.

Simpson, M. A. (1975). Selection of medical students by lottery. Journal of Medical Education, 50, 417-418.


Spaandonk, J. van (1975). Wat ga je doen als je straks uitloot? NRC Handelsblad 8-2-1975.

Strien, H. M. van (1975). Toeval of prestatie? Nota, ten behoeve van een standpuntbepaling van de Vrije Universiteit over de selektieprocedure bij hantering van een numerus fixus, uitgebracht op verzoek van het College van Bestuur. Afdeling Onderwijsresearch van de Vrije universiteit Amsterdam, maart 1975.

Telegraaf cartoon. "Uw eindexamencijfers interesseren de universiteit niets, mijnheer Einstein! Uitgeloot is uitgeloot! 8-2-1975.

Telegraaf hoofdredactie. Loten. 8-2-1975.

Tertiar 14-15-16 (1975). De toelating tot het hoger onderwijs; een heet hangijzer. Utrecht: Onderwijspers (OTO). o.a. F.W.M. van der Ven: Schooloordeel en loting, een nieuw voorstel, 9-16; Koopmans, F., Everwijn, S. E. M., & Vroon, A. G. Rendement van een toelatingsselektie, 17-20. Wagemakers, J.: Uitgelote studenten: een samenvatting van een eerste onderzoeksmatige verkenning (normale gezonde jeugd, die uitgelote lui, ik kende dit onderzoekje niet), 31-32. Klein, G.: Aanmeldings- en plaatsingsgegevens bij het h.b.o. (in antwoord op kamervragen), 33-36. Kemenade, J. A. van, Van der Stee, A. P. J. J. M., & Klein, G.: Aanbod en vraag van academici in een aantal studierichtingen. 52-56.

Toelating van studenten tot het wetenschappelijk onderwijs (13 675 nr 2). Brief van de staatssecretaris van onderwijs en wetenschappen, 10 november 1975. (Ingestelde Adviescommissie toelatingscriteria w.o.)

Toelatingscriteria numerus-fixus studierichtingen voor het studiejaar 1975-1976. Zitting 1974-1975, 13 402. Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen. Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal. 13 mei 1975

Trouw Commentaar. Studentenstop. 7-2-1975.

Uitleg (1975). Staatssecretaris Veerman: Criterium motivatie mag geen rol spelen bij toelating tot w.o. 16-4-1975.

Ven, F. W. M. van der (1974/75). Schooloordeel en loting, een nieuw voorstel. Universiteit en Hogeschool, 21, 215-224.

Ven, F. W. M. van der (1975). Schooloordeel en loting, een nieuw voorstel. Tertiair, maart 1975, 9-16.

Verlenging en wijziging Machtigingswet inschrijving studenten. Tweede kamer der Staten-Generaal, zitting 1974-1975. 12 929 nrs. 7-9, ontvangen 6 februari 1975. (7) Memorie van Antwoord, Algemene beschouwingen, Nadere beschouwingen over studentenaantallen en onderwijscapaciteit, Selectie en plaatsing (o.a. over onwenselijkheid wachtlijsten, over criteria), (8) Tekst van de machtigingswet, Enkele kwantitatieve gevolgen bij verschillende toelatingsstelsels (met figuur), (9) Nota van wijzigingen.

Volkskrant (?) (1975?). Minister gekant tegen eenmalige loting studenten. 'Als de utrechtse suggestie wordt overgenomen wordt toelating tot de studie waarvoor de student is uitgeloot definitief onmogelijk gemaakt. Van Kemenade acht een dergelijke inbreuk op het wettelijk geregelde toelatingsrecht tot de universiteit 'niet geoorloofd."'

Volkskrant Ten geleide. Loting. 7-2-1975.

Volkskrant. ISO-studenten vóór loting. 10-2-1975.

Vries, H. de (1975). Universiteit nu voor scholieren lot uit loterij. Goed eindexamencijfer niet meer van belang. Ptof. Vreeken: "rampzalige nivellering." De Telegraaf 7-2-1975.

Wagemakers, J. (1975). Een niet slaat pechvogels niet uit het lood. Onderzoek van Onderwijs, 4, april, 7-9.

Wagemakers, J. (1975). Uitgelote studenten: een samenvatting van een eerste onderzoeksmatige verkenning. Tertiair, maart 1975, 31-32.

Weekblad voor Leraren, 7 nr. 20, 9-1-1975. Loting versus selectie / commentaren, opinies, oplossingen. (Winkelman, Meyler, De Klerk, Hettema, Bakker)

Wetering, G. van de (1975?). 'Studeren bij opbod' geen wondermiddel. NRC Handelsblad (?), 22 september 19??. Gesprek met Mr. M. J. Cohen.

75gif/75GewogenLotingCOWO.gif Wilbrink, Ben (1975). Gewogen loting. Amsterdam: COWO, 1975.html




1976 Spijt van die gewogen loting?


Verlenging van de Machtigingswet inschrijving studenten alsmede wijziging van enkele bepalingen van die wet. 14 260




Adviescommissie Toelatingscriteria W.O. (voorz. E. Warries) (27-2-1976). Eerste advies.

Fishburn, P. C. (1976). Acceptable social choice lotteries. In Gottinger, H. W., & Leinfellner, W. (Eds.) (1976), Decision theory and social ethics. Issues in social choice (p. 133-152). Dordrecht: Reidel.

Hofstee, W. K. B., & Trommar, P. M. L. (1976). Selektie en loting: meningen van eindexaminandi. Groningen: Heymans Bulletins Psychologische Instituten HB-76-251-EX. Integraal opgenomen in het verslag van de Commissie Warries.

Hofstee, W.K.B., & Trommar, P.M.L. (1977) Selektie en loting: meningen van eindexaminandi. In E. Warries (Voorz.) Toelatingscriteria voor de numerus fixus-studierichtingen in het wetenschappelijk onderwijs. Advies van de Adviescommissie toelatingscriteria wetenschappelijk onderwijs. Zoetermeer: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.

Kortenray, J., & Abrahamse, M. (1976). Selectiecommissie wil voor scholieren met acht of hoger rechtstreekse toelating.

Schouten, M. (1976). De socialisten zijn in aantocht. De Nederlandse arbeidersbeweging in de negentiende eeuw. Amsterdam: van gennep.

NRC Handelsblad (18-8-1976). Uitgeloten gaan bij honderden in beroep.

Toelatingscriteria numerus-fixus-studierichtingen voor het studiejaar 1977/1978. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Zitting 1976-1977, 14 271 nr.1 Brief van de staatssecretaris van onderwijs en wetenschappen. 30 november 1976.

Tweede Kamer der Staten-Generaal, zitting 1975-1976, 13600 hoofdstuk VIII, nr. 64. Verslag van een mondeling overleg, vastgesteld 24 augustus 1976.

Peter C. Fishburn (1976). Acceptable social choice lotteries. In Hans W. Gottinger, and Werner Leinfellner (Eds) (1976). Decision theory and social ethics. Issues in social choice. Dordrecht: D. Reidel.

Warries, E. (1976). De toelating tot het universitaire onderwijs. Rede VOR, Groningen.




1977 Tegenstanders van loten in cie Warries capituleren


Verlenging van de Machtigingswet inschrijving studneten alsmede wijziging van enkele bepalingen van die wet. 14 260 Eerste Kamer




Carnegie Council on Policy Studies in Higher Education (1977). Selective admissions in higher education. Public policy and academic policy. Manning, W. H.: The pursuit of fairness in admissions to higher education, p. 20-65. Breland, H. M., & associates: The status of selective admissions. p. 66-252.

CBS (1977). Factoren die de studieresultaten bij het wetenschappelijk onderwijs beïnvloeden. Cohorten 1961-1962. M3. 's-Gravenhage: Staatsuitgeverij.

Centrale Commissie Aanmelding en Plaatsing a.s. eerstejaarsstudenten studiejaar 1977-1978. Jaarverslag.

Coïni, L., J. Kamerbeek, en A. Will (1977). Selectie voor het hoger beroepsonderwijs. Culemborg: Schoolpers.

Dronkers (1977). Een wetenschappelijke legitimering van een maatschappelijk compromis. [The scientific legitimating of a social compromise] Beleid en Samenleving, 4, 176-179.

Hofstee, W. K. B. (1977). Methodologische notities naar aanleiding van een enquete-onderzoek naar meningen van vwo-eindexaminandi over selektie en loting. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 2, 88-92.

Kortmann, c. a. j. m. (1977). Numerus fixus is juridisch niet te bestrijden. Folia, 23 april 1977. (n.a.v. een uitspraak van het West-Duitse Bundesverfassungsgericht, en de Nederlandse berichtgeving daarover.)

Barbara Lerner (1977). Equal protection and external screening: Davis, De Funis, and Bakke. In Nathaniel H. Hartshorne (Ed.). Educational measurement & the law. Proceedings of the 1977 ETS invitational conference (3-28). Educational Testing Service.

Der Spiegel (14-6-1976). Numerus Clausus: Ende des Unsinns? html

Warries, E. (Voorzitter) (1977). Toelatingscriteria voor de numerus fixus-studierichtingen in het wetenschappelijk onderwijs. Advies van de Adviescommissie toelatingscriteria wetenschappelijk onderwijs. Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen. januari 1977.




1978 Een nieuw jaar. Een nieuwe commissie. Cie Wiegersma


Academische Raad, Commissie aansluitingsvraagstukken v.h.o.-h.o. Brief aan de voorzitter van de Academische Raad, 3 oktober 1978, Rapport Werkgroep Selectie i.v.m. de machtigingswet inschrijving studenten.

Access policy and procedures and the law in U.S. higher education. New York: The International Council for Educational Development. 1978.

Bartlema, R. (1978). Werkelijke argumenten. Folia 17 juni 1978.

Centrale Commissie Aamelding en Plaatsing a.s. eerstejaarsstudenten studiejaar 1977-1978. Jaarverslag.

Cohen-Schotanus J. (1978). Loting en rendement - studieresultaten van Groninger medische studenten sinds de numerus fixus. Groningen: Bureau Onderwijsontwikkeling Geneeskunde, RUG. [ik heb dit rapport niet tot mijn beschikking]

Commentaar van de Universiteit van Amsterdam op het rapport van de Werkgroep Selectie in verband met de machtigingswet inschrijving studenten dd. 31 mei 1978.

Dijk, T. van (1978). De numerus clausus problematiek bij de faculteit der letteren. Kort kritisch kommentaar op het 'Rapport Wiegersma.' Amsterdam: Instituut voor Algemene Taalwetenschap, spetember 1978.

Dorp, C. van (29-6-1978). De voorstellen van de Werkgroep Selectie voor numerus clausus-studierichtingen. Tilburg: Onderwijs Research Centrum.

Dunning, A. J. (1978). De medische bagage. Elseviers Magazine, 10 juni 1978.

Eerste kamer der Staten-Generaal. Algemene beschouwingen over de rijksbegroting 1978. Vraag van Van Someren-Downer over alternatieven voor de loting, antwoord van Van Agt.

Elias, T. Jr., & Bartlema, R. (1978). Selectieadvies aan Pais wenst studieprestatie vwo ferm te belonen. Folia 17 juni 1978.

Elias, T., Jr. (1978). Cahier. NRC Handelsblad 27-2-1978. (Over het 'minder aanvaardbaar' van het kabinet Van Agt (over gewogen loting)).

Elias, T., Jr. (1978). Naar een universitair toelatingsexamen? De Groene Amsterdammer, 26-7-1978.

Gruijter, D. N. M. de (1978). Enkele notities met betrekking tot het 'Rapport Werkgroep Selectie' in verband met de machtigingswet inschrijving studenten. Leiden: Bureau Onderzoek van Onderwijs. Memorandum nr. 452-78. juli 1978

Hofstee, W. K. B. (1978). Toelatingsprocedure voor universiteit geen verbetering. Het Nieuwsblad van het Zuiden. 14-6-1978.

Hofstee, W. K. B., Knoers, A. M. P., Warries, E., & Wijnen, W. H. F. W. (1978). Toelating tot de universiteit: kritiek op een selectierapport. NRC Handelsblad 21-6-1978.

Hoge Raad (13 januari 1978). Hoge Raad (13 januari 1978). In A. Postma (1995). Handboek van het Nederlandse onderwijsrecht (p. 368)

Jaarverslag van de Centrale Commissie Aanmelding en Plaatsing eerstejaarsstudenten, studiejaar 1977-1978. Groningen: CDAP, 1978.

Klein, G. (1978). Broddelwerk Wiegersma cs leent zich voor puinruimen. NRC Handelsblad 29 juni 1978.

Loting of selectie, het debat staat weer open. Elseviers Magazine, 18-2-1978.

Moor, R. A. de (22-6-1978). Toelating tot wetenschappelijk onderwijs blijft moeilijke zaak. Het Nieuwsblad van het Zuiden, 22-6-1978.

Nederlandse Staatscourant (25-10-1978). Commissie over toelatingsrecht wetenschappelijk onderwijs: Alleen ongewogen loting garandeert gelijke behandeling voor allen.

Numerus clausus: Informationsheft. Sinds #3, 1978. Wel in PICA, geen plaats.

Preadvies Commissie Aansluitingsvraagstukken v.h.o.-h.o. (brief nr. CAV165 d.d. 3 oktober 1978 aan de voorzitter van de Academische Raad).

Reactie van de Landelijke Commissie voor de Academische Studievoorlichting op het rapport van de Commissie Warries, inzake de toelatingscriteria voor numerus fixus-studierichtingen in het w.o. januari (?) 1978(?).

Regeringsverklaring kabinet Van-Agt. (januari).

Toelatingscriteria numerus-fixus studierichtingen voor het studiejaar 1978-1979. Zitting 1977-1978, 14 982. Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen. Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal. 29 maart 1978.

Trouw commentaar. Hordenloop. 9 juni 1978.

Tweede kamer der Staten-Generaal, zitting 1977-1978, Aanhangsel van de handelingen. Vragen gesteld door leden van de kamer, met de daarop door de Regering gegeven antwoorden. Vragen van de leden Ginjaar-Maas en Dees (beiden V.V.D.) over een selectiesysteem voor de toelating tot het wetenschappelijk onderwijs. Antwoord van Minister Pais (ontvangen 3 februari 1978). Met bijlagen mbt commentaren op rapport cie. Warries.

Universiteit van Amsterdam. Ontwerp voor een conceptstandpuntbepaling terzake van het rapport van de Werkgroep Selectie in verband met de machtigingswet inschrijving studenten. CvB aan voorzitter UR, 7-11-1978.

Veld, R. J. in 't (1978). Nationale planning wetenschappelijk onderwijs. Universiteit en Hogeschool, 24 (5), 301-309.

Volkskrant 10 juni 1978. Oude discussie laait op over selectie universiteit. Reacties op voorstellen verdeeld.

Wat doen ze met studentenstops in het buitenland? Folia 17 juni 1978.

Weekblad voor Leraren bij het Voortgezet Onderwijs, 10 (45), 29 juni 1978. Rapport Wiegersma: Cijfers. loten of toelatingsexamen. in knipselmap.

Wiegersma, S. (1978). De relatie tussen sociale herkomst en eindexamengemiddelde is nog nooit aangetoond. Folia 17 juni 1978.

Wiegersma, S. (1978). Toelating tot de universiteiten: reactie op kritiek. NRC Handelsblad juli 1978.

Wiegersma, S. (voorzitter) (1978). Werkgroep Selectie i.v.m. de machtigingswet inschrijving studenten. Rapport aan de minister van onderwijs en wetenschappen. 31 mei 1978.

Wijnen, W. (1978). Kanttekeningen bij het Rapport van de Werkgroep Selectie. juni 1978. gepubliceerd?

Wilbrink, B. (16-6-1978). Concept reaktie op Rapport werkgroep selectie ivm de machtigingswet inschrijving studenten. (gepubliceerd? opgenomen in advies UvA aan AR?)




1979 Het Cito neemt opdracht aan die ze niet wil: een toelatingstoets maken


Toelatingscriteria numerus-fixus studierichtingen voor het studiejaar 1978-1979. Zitting 1979-1980, 15 561. Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen. Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal. 26 april 1979.

Verlenging van de Machtigingswet inschrijving studenten. Tweede kamer der Staten-Generaal, Zitting 1978-1979, 15 451, nr. 1-3. Ontwerp van wet, Memorie van toelichting.

Voorontwerp van een Wet houdende machtiging inschrijving studenten wtenschappelijk onderwijs. Memorie van toelichting. Brief van de minister aan de Academische Raad 15-7-1980. Brief voorzitter Begeleidingscommissie Studietoetsen W.O. (P. J. D. Drenth) aan de minister 31-1-1979.



Academische raad (17-1-1979). Rapport Werkgroep selectie i.v.m. de machtigingswet inschrijving studenten.

Broekman, P. K. H., Van Antwerpen, A. P., Meijering, P. H., & Reijnaert, R. J. M. (1979). Studietoetsen voor toelating tot studierichtingen met een numerus clausus. Arnhem: Cito 15 januari 1979. 's-Gravenhage: Staatsuitgeverij, 1979. annotatie hier

Commentaar van de Universiteit van Amsterdam op het rapport van de Werkgroep Selectie in verband met de machtigingswet inschrijving studenten dd. 31 mei 1978. (1979??)

CRWO (1979). Loot om oud ijzer. CRWO-commentaar op het rapport van de werkgroep selectie i.v.m. de machtigingswet inschrijving studenten. Holleman, J.W., B. Wilbrink, H. van der Vleugel, J. Cohen-Schotanus, & C. van Dorp. Voorburg: CRWO, december 1978. html

Graaf, R. de (1979). Opnieuw kamervragen over universitair toelatingsexamen. Folia 26-5-1979.

Hofstee, W. K. B. (1979). Drogredenen met betrekking tot individuele kansuitspraken. Kennis en Methode, 433-445.

Holleman, J. W. (1979). Selectie bij studentenstops: vier vergeten hoofdstukken van een beleidsadvies; O&O-Intern nr. 11; Utrecht: R.U. utrecht, afdeling Onderzoek en Ontwikkeling van Onderwijs, februari 1979.

 Kickert, W. J. M. (1979). Organisation of decision-making; a systems-theoretical approach. Helmond: Wibro. Proefschrift Technische Hogeschool Eindhoven. (Hoofdstuk 8: Organisation of decision-making in practice: Decision-making on numerus fixus at Dutch universities; a case study. Maakt gebruik van documentanalyses en interviews. Wat ontbreekt is een onderzoek naar de invloed en/of lobby van beroepsorganisaties op het instellen van een numerus fixus, wat gezien het hoofdonderwerp van dit proefschrift wel begrijpelijk is, maar waardoor mogelijk toch teveel nadruk is komen te liggen op besluitvormingsprocessen die secundair van aard zijn (hoe precies gaan we dit doen/invullen?), terwijl de verborgen processen rond de besluitvorming over de hoofdzaak (moet er een numerus fixus komen?) verborgen processen blijven. pdf of the dissertation.

Kutscher, J. (1979). Pädagogische Diagnostik. Zum Problem der Schülerbeurteilung. Königstein: Verlag Anton Hain Meisenheim GmbH, Forum Academicum.

Ringer, F. (1979). Education and society in modern Europe. Bloomington: Indiana University Press.

Sierenberg de Boer, L. van (1979). Doorstroming naar het hoger onderwijs in Nederland. Literatuurrapport. Groningen: COWO VR 79-06, januari 1979.




1980 Broddelwerk van een nieuwe minister: Pais


Academische Raad (1980). Advies van de Academische Raad met betrekking tot het Voorontwerp van Wet houdende machtiging inschrijving studenten w.o.

Academische Raad aan de colleges van bestuur.

Algemeen Dagblad 17--1980. Kritiek op meisjesplan Pais. Stichting schoolverlaters wil geen gewogen loting.

Alings, W. (1980). De loting. De lijdensweg van student 0098. Vrij Nederland 8 november 1980.

CAV: Commissie Aansluitingsvraagstukken van de Academische Raad (1980). Commentaar op het CITO-rapport “Studietoetsen voor toelating tot studierichtingen met een numerus clausus. CAV-80-17

CVHWO (1980). Commentaar van Commissie Voorbereiding Herprogrammering Wetenschappelijk Onderwijs op Ministerieel Voorontwerp Algemeen Deel Academisch Statuut. augustus 1980

DSW (1980). Aanvullend commentaar van de DSW op de nota's van Ben Wilbrink 'Kansberekeningen bij Pais' voorontwerp van toelating [sic] tot numerus fixus studies in het W.O.' en 'De problematiek van de studentenstops en de toelatingsprocedure.'

Elias, T., Jr. (1980). Beinema. CDA zal tegen selectieplan stemmen. Geen parlementaire meerderheid te vinden voor universitair toelatingsexamen. Folia. september?

Gooi- en Eemlander 15-71980. Toelating.

Hofstee, W. K. B. (1980). Policies of educational selection and grading. The case for compromise models. Heymans Bulletins HB-80-475-EX. Later published (1983 [html])

Leventhal, G.S. (1980) What should be done with equity theory? New approaches to the study of fairness in social relationships. In K.J. Gergen, M.S. Greenberg & R.H. Willis (Eds) Social exchange. Advances in theory and research (p. 27-55). London: Plenum Press.

Machtigingswet Inschrijving Studenten. Mededeling van DSW (UvA) in Folia d.d. 25 oktober 1980 over veranderen van universiteit en omzwaaien binnen de UvA van tandheelkunde naar geneeskunde.

Nederlandse Staatscourant. Voorlopig standpunt Minister over numerus fixus. 9-5-1980.

NRC 15-7-1980. Pais wil 'studie-roulette' voor de besten afschaffen.

NRC 15-7-1980. Studie-selectie volgens Pais wel zo pijnlijk.

Sher, G. (1980). What makes a lottery fair? Nous, 14, 203-216. inst. 126: Filosofie (Doelenstraat). UBL open magazijn wijsbegeerte. Gezien, en dat volstaat wel. Geen praktische toepassing besproken.

Spaandonk, J. W. M. van (9-8-1980). Pais maakt korte metten met menige doktersdroom. Elseviers Weekblad 9-8-1980.

Telegraaf 16-7-1980. Hek van de dam (hoofdredactioneel commentaar).

Toelatingscriteria numerus-fixus studierichtingen voor het studiejaar 1980-1981. Zitting 1979-1980, 14 982. Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen. Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal. 8 april 1980.

Universiteit van Amsterdam. Reaktie van de Universiteit van Amsterdam op het Voorontwerp van Wet, houdende Machtiging Inschrijving Studenten Wetenschappelijk Onderwijs 1980. Vastgesteld in de vergadering van de Universiteitsraad van de universiteit van Amsterdam op 6 oktober 1980.

Verlenging van de Machtigingswet inschrijving studenten. Tweede kamer der Staten-Generaal, Zitting 1978-1979, 15 451, nr. 1-3. Ontwerp van wet, Memorie van toelichting.

Verlenging van de Machtigingswet inschrijving studenten (16 209). Handelingen Tweede Kamer der Staten-Generaal, 25 juni 1980, 5701-5708.

Verlenging van de Machtigingswet inschrijving studenten. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Zittingsjaar 1979-1980, 16 209, nr. 1-3. ('1980' vervangen door '1981') (In de Memorie van toelichting wordt het voorontwerp van wet aangekondigd.)

Volkskrant 17-7-1980. Vrouw krijgt meer kans bij studie. Plan Pais maar kleine stap.

Voorontwerp van een Wet houdende machtiging inschrijving studenten wetenschappelijk onderwijs. Brief van de minister aan de Academische Raad, 15-7-1980. Met advies van de Academische Raad d.d. 10-1-1980.

Voorontwerp van een Wet houdende machtiging inschrijving studenten wetenschappelijk onderwijs. Brief d.d. 4-8-1980 van de Academische raad met verzoek om verlenging van termijn voor advies van 1 september naar 1 november 1980.

Waarheid 15-7-1980. Selectie.

Warries, Egbert (1980) Redactioneel commentaar uit VOR Bulletin 1980, jaargang 4, nr. 7, van Egbert Warries n.a.v. Pais' voorontwerp en o.a. mijn rapportage over de werking daarvan.

Wijziging van de wet op het wetenschappelijk onderwijs, de Wet universitaire bestuurshervorming 1970 en de Wet van 12 november 1975, Stb. 656 (Wet twee-fasenstructuur wetenschappelijk onderwijs). Tweede Kamer der Staten-Generaal Zitting 1980-1981, 16 106. nr. 13 Eindverslag (vastgesteld 16 oktober 1980). nr. 14 Nota naar aanleiding van het eindverslag (Ontvangen 24 oktober 1980). (toegevoegd aan pdf '1980 De problematiek . . .' www.euronet.nl/users/benwilbrink )

Wilbrink, Ben, De problematiek van de studentenstops en de toelatingsprocedure. Amsterdam: COWO, 1980. html

Wilbrink, Ben, Kansberekeningen bij Pais' voorontwerp van wet toelating tot numerus fixus studies in het w.o. Amsterdam: COWO, 1980.html

Wilbrink, Ben, Toelating tot numerus fixus studies opnieuw in discussie. Universiteit en Hogeschool, 1980, 27, 179-199.html

Wilbrink, Ben (1980). Toelatingstoets voor het wetenschappelijk onderwijs? Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 5 (1980), nr. 1, 39-40. html

R. H. Coase and Merton H. Miller (Eds) (1980). Essays in applied price theory by Reuben A. Kessel University of Chicago Press. (ao.: price discrimination in medicine (1958) - The A.M.A. and the supply of physicians (1970) - Higher education and the nation's health: A review of the Carnegie Commission Report on medical education (1972) - Competition, monopoly, and the pursuit of money, with Armen A. Alchian (1962))




1981 De tweede fase: selecteren of loten?


Baar, P. P. de (1981). Het selectieplan gaat in de ijskast, maar de ontwerpers zijn niet onthutst. Folia 21 februari 1981.

College van Bestuur Universiteit van Amsterdam (1981). Voorontwerp Commentaar van de Universiteit van Amsterdam inzake het ontwerp van een besluit betreffende het Algemeen Deel van het Academisch Statuut. (Afdeling IX, Toelating tot en inrichting van opleidingen van de tweede fase) 16-1-1981

COWO (1981). Reactie van het COWO op voorl. concept-commentaar Voorontwerp Algemeen Deel van het Academich Statuut 23/5/'80, bij afdeling IX: 'Toelating tot en inrichting van de opleidingen van de tweede fase.' Aan College van Bestuur Universiteit van Amsterdam, 10 februari 1981.

Drift, K. D. J. M. van der (1981). Een dubbeltje op zijn kant. De toelating tot numerus fixus-studies. Intermediair, 17, 13-2-1981, 15-25.

Dworkin (1981a) What is equality? Part 1: Equality of welfare. Philosophy & Public Affairs, 10, 185-246.

Dworkin (1981b) What is equality? Part 2: Equality of resources. Philosophy & Public Affairs, 10, 283-345.

ERIC 1982-1991Jassem,-Harvey-C.Glasser,-Theodore-L.Random Allocation of Licenses and the Public Interest in Ownership Diversity.1981

Heroverweging collectieve uitgaven. Tweede kamer der Staten-Generaal, Zitting 1980-1981, 16 625, nr. 35: Deelrapport 30; Heroverweging volksgezondheid. Hieruit Bijlage 1, Rapport van de subwerkgroep vrije beroepsbeoefenaren (p. 20-23) (Afstemming van de opleidingscapaciteit op de te verwachten vraag naar de betrokken beroepsgroepen; De mogelijkheid van een vestigingsbeleid) (datum onbekend)

Hofstee, W. K. B. (1981). Loting voor tweede fase? Universiteitskrant, 9-12-1981. (n.a.v. brief van minsister van Kemenade van 20 november aan Academische Raad over 'een meer geobjectiveerd systeem' van toelating tot de tweede fase, lees: al dan niet gewogen loting?)

Jochems, W. (1981). Het selecteren van aanstaande leraren in de twee-fasenstructuur. Universiteit en Hogeschool, 28 (2, okt,), 108-115. "Vanuit methodologisch gezichtspunt wordt beargumenteerd, dat aspecten als vakkennis en 'geschiktheid' van gegadigden slechts onder zekere condities een rol mogen spelen bij de selectie. Aangezien deze condities (nog) niet blijken te gelden, dient toelating tot de tweede fase lerarenopleiding door middel van loting plaats te vinden."

Kemenade, J. A. van, & Raa, V. (1981). Positieve discriminatie bij de toelating to het hoger onderwijs. Intermediair, 17, 5-6-1981, 43-49.

Messick, S., & Jungeblut, A. (1981). Time and method in coaching for the SAT. PB, 89, 191-216,

Nederlandse Staatscourant (15-9-1981). Instelling Adviescommissie Opleiding Tandarts.

Nederlandse Staatscourant (3-6-1981). Stop voor acht studierichtingen.

Toelating eerstejaarsstudenten in bepaalde studierichtingen voor het studiejaar 1981-1982. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Zitting 1980-1981, 16 786, nr. 1. Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen. Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal. 8 mei 1981

Toelatingscriteria numerus-fixus studierichtingen voor het studiejaar 1981-1981 [sic]. Zitting 1980-1981, 16 815 nr 1. Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen. Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal. 20 mei 1981. (Berekeningen, procedures, figuur met inlotingskansen)

Toelatingscriteria numerus-fixus studierichtingen voor het studiejaar 1981-1982. Zitting 1980-1981, 16 815. Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen. Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal. 1 juni 1981.

Tweede kamer der Staten-Generaal. Toelatingscriteria numerus fixus-studierichtingen voor het studiejaar 1981-1981 [sic]. Zitting 1980-1981, 16815 nr. 1. 20 mei 1981

Trouw (9-1-1981). Selectieplan van Pais ontmoedigt scholieren.

Bernard Williams (1981). Moral luck. Philosophical papers 1973-1980. Cambridge University Press. [Zie ook Hannah-Suarez (2003) pdf)

Peter Karstanje (1981). Selection for higher education in the Netherlands. European Journal of Education, 16, 197-208. preview




1982 loten voor tweede fase?


Onderwijsraad (1982). Advies Onderwijsraad over wetsontwerpen wijziging Machtigingswet inschrijving studenten resp. beperking inschrijving h.b.o. Nederlandse Staatscourant. 12-10-1982, Nr. 196.

Regeling van het hoger beroepsonderwijs (Wet op het hoger beroepsonderwijs). Tweede Kamer der Staten-Generaal, Zitting 1982-1983, 16 803 nr. 11. Eindverslag (vastgesteld 1 december 1982). Hierin par. 2.4 Toelating.

Toelatingscriteria numerus-fixus studierichtingen voor het studiejaar 1982-1983. Zitting 1981-1982, 17 382. Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen. Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal. 8 april 1982. (zonder de bijlagen waarin het lotingsstelsel is uitgewerkt)




Berkel, H. J. M. (1982). Vooralsnog loten om een plaats in de tweede fase. Een repliek op Wiegersma. Universiteit en Hogeschool, 29, 94-97.

Berkel, H. J. M. van (1982). Landelijk gewogen loting bij toelating tot tweede fase. Onderzoek van Onderwijs, september.

Berkel, H. van (1982). Loten om een plaats is zeker geen zwaktebod. De Volkskrant 16-9-1982.

Berkel, Henk van (1982). Loten voor de tweede fase. Persbericht nr. 43, 16 juni 1982. UvA .

Drift, K. D. J. M., Van den heuvel, J. H., & De Frankrijker, J. J. G. B. (1982). Profijt, gelijke kansen en emancipatie. Over de toelating tot het hoger onderwijs. Intermediair, 18 (8), 26-2-1982, 41-45.

Kuijpers, H. L. M. (1982). Gewikt en gewogen. Eindverslag van het Cito-project 'Studietoetsen voor studierichtingen met een numerus-clausus.' Arnhem: Cito. Algemene publikatie nr 26. annotatie hier

Universiteit van Amsterdam Persbericht nr. 43 (1982). Loten voor de tweede fase. 16 juni 1982. H. J. M. van Berkel 'De toelating tot de tweede fase.' (COWO).

Wiegersma, S. (1982). Over de toelating tot de tweede fase. Reactie op de zienswijze van van Berkel. Universiteit en Hogeschool, 29, 89-93.

Winslow, G. R. (1982). Triage and justice. Berkeley: University of California Press.




1983 Het jaar van Beiaard, en van reflectie op compromismethoden


Beleidsnota Beiaard. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Vergaderjaar 1983-1984, 18 320.

Coïni, L., Kamerbeek, J., Melchior, F., & Will, A. (1983). Selectie, editie 1984. Culemborg: Educaboek.

Concept beleidsnota Beiaard. 22 februari 1983.

ERIC 1982-1991Bailey,-John-A.Employment Security in the Year 2084.Journal-of-Employment-Counselingv20 n4 p147-53 Dec 1983;

Hofstee, W. K. B. (1983). The case for compromise in educational selection and grading. In Anderson, S. B., & Helmick, J. S.: On educational testing. San Francisco: Jossey-Bass. 109-127. Gaat vooral in op loten als selectiemiddel. [html]

Köbben, A. J. F. (1983). Had de professor een goed rapport? NRC Handelsblad 22-9-1983. Repliek van H. 't Hart, en dupliek, 22-10-1983. . Zie ook Köbben, A. J. F. (Red.) (1991). De weerbarstige waarheid. Opstellen over wetenschap (p. 134-144). Amsterdam: Prometheus.

Verlenging en aanvulling van de machtigingswet inschrijving studenten alsmede wijziging van artikel 77 van de wet op het wetenschappelijk onderwijs. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Zitting 1982-1983, 17 961, nr. 1-3, A. Oorspronkelijke tekst van het ontwerp van wet en van de memeorie van toelichting zoals voorgelegd aan de raad van State en voor zover nadien gewijzigd. B. Advies van de Raad van State.




1984 betting


John Broome (1984). Selecting people randomly. Ethics, 95, 38-55. jstor

Willem K. B. Hofstee (1984). Methodological Decision Rules as Research Policies: A Betting Reconstruction of Empirical Research. Acta Psychologica. International Journal of Psychonomics, 56, 93-109.

Nederlandse Staatscourant. Numeri fixi 1984-1985 definitief vastgesteld. 30-5-1984

Wageningse Hogeschoolblad, 7 (7). 24-2-1984. Kamer akkoord met numerus fixus. (plaats arbeidsmarkt)




1985 de lerarenopleiding


Academische Raad (1985). Advies over toelating en selectie i.v.m. de tweede-fase lerarenopleiding. 's-Gravenhage: Academische Raad. Zie m.n. de standpuntbealing op p. 7-8.




1986





1987 desert


Eijk, D. van -, Flexibiliteit is het handelsmerk in het Zweedse hoger onderwijs. HBO-Journaal 9/87 38- . ged. abstract onder: marktoriëntatie

Folia. Universiteiten houden vast aan gewogen loting. Deetman wil nog verwijzende propedeuse. 13 november 1987.

Sher, G. (1987). Desert. Studies in moral, political, and legal philosophy. Princeton: Princeton University Press.

Wasserman, D. (1996). Let them eat chances: probability and distributive justice. Economics and Philosophy, 12, 29-49.




1988 a gold lottery


Cate, Th. J. ten (1988). Lange reeks maatregelen schaadt opleiding tot arts. De Volkskrant 17-2-1988.

Dronkers, J. (1988). Hoger onderwijs voor velen. Is de externe democratisering geslaagd? Intermediair, 24 (27),15-17. 8-7-1988.

ERIC 1992-9/96Davidson,-Mary-E. And-OthersMonitoring Commission's Memorandum on the Admission Processes for Certain Elementary Options for Knowledge Programs.1988

Rowan-Robinson,-Jeremy, Lloyd,-M.-G, Land development and the infrastructure lottery. 1952 Clark,-T.-and-T., 1988. 160 p. 1988

The 1832 gold lottery of Georgia : containing a list of the fortunate drawers in said lottery. Lucas,-S Emmett, 1931 Southern-Hist.-Press, 1988. 558 p. 1988




1989 Solomonic judgements


Elster, J. (1989). Solomonic judgements. Studies in the limitations of rationality. Cambridge: Cambridge University Press.




1990 De machtigingswet wordt telkens maar verlengd


Verlenging van de Machtigingswet inschrijving studenten en de Machtigingswet beperking inschrijving h.b.o. Kamerstuk 21600




EconLit 1969-12/96On the Optimality of Lottery Drafts: Characterization of Interim Efficiency in a Public Goods ProblemLedyard,-John-O1990



Hofstee, W. K. B. (1990). Allocation by lot: a conceptual and empirical analysis. Social Science Information, 29, 745-763. pdf en preview


Kits van Waveren, E. (1990). Maatschappij heeft ook lager intellect nodig. NRC Handelsblad 3-2-1990. Over selectieprocedures in Engeland bij toelating tot de medische studie. nogal rhetorisch.

Verlenging machtigingswet 19 juni 1990, TK 89-90 21600 nrs 1-2.

Young, I. M. (1990). Justice and the politics of difference. Princeton: Princeton UP.




1991 Stilte voor de storm


Dissertation Abstracts 1987-1991AN EVALUATION OF DISCREPANCIES IN THE PERCEPTIONS HELD BY RIVER MANAGERS AND RIVER USERS CONCERNING THE ACCEPTABILITY OF ALTERNATIVE RIVER RATIONING POLICIES; WIKLE-THOMAS-ADAMS

Dissertation Abstracts 1987-1991ECONOMETRIC ANALYSIS OF THE VIETNAM ERA DRAFT LOTTERY; ANGRIST-JOSHUA-DAVID

Dissertation Abstracts 1987-1991EQUALITY AND POLITICAL COMMUNITY: THE FOUNDATIONS OF RAWLS'S "A THEORY OF JUSTICE". (VOLUMES I AND II)PETERS-JOCLAYRE-MAUREEN

Dissertation Abstracts 1987-1991THE NORTH GEORGIA GOLD RUSH;WILLIAMS-HAROLD-DAVID

EconLit 1969-12/96Peopling the Land by Lottery? The Market in Public Lands and the Regional Differentiation of Territory on the Georgia FrontierWeiman,-David-F1991

ERIC 1982-1991Hinders,-Duane-CExamples of the Use of Statistics in Society.Discusses the use or misuse of statistics or probability in society. Presented are examples from opinion polling, sports, the 1970 draft lottery, and the law. Lists 18 references. (YP)

ERIC 1982-1991Palmer,-RaymondDaring,-DouglasInterview Sign-Ups: A Synergistic Approach.Journal-of-College-Placement

ERIC 1982-1991Ravelo-Hurtado,-Nestor-E.Nitko,-Anthony-J.Selection Bias According to a New Model and Four Previous Models Using Admission Data from a Latin American University.

de Lotery Huisman, A., & Koppenol, J. (1991). Daer compt de Lotery met trommels en trompetten!. Loterijen in de Nederlanden tot 1726. Hilversum: Verloren.

Köbben, A. F. J. (1991). De weerbarstige waarheid. Opstellen over wetenschap. Amsterdam: Prometheus. Hierin: Had de professor een goed rapport? 134-144. Is bewerking van art. in NRC 22-8-1983. '95

Rosenfeld, M. (1991). Affirmative action and justice. A philosophical and constitutional inquiry. New Haven: Yale University Press. '96 Lottery system for allocating scarce goods, 25, 72-73, 121, 125, 127-28; compared to use of affirmative action as a 'tiebreaker,' 100; compared to quota, 126.

Volkskrant. De loting ontlopen. 13-11-1991 Kiezen na school. Door Henk Strabbing. Ook over wachtijsten voor de huisartsopleiding.

Wiggers, J. H. (1991). Recht doen aan gelijkheid. Een beschouwing over voorkeursbehandeling en de betekenis van het gelijkheidsbeginsel in het grensgebied van recht en sociaal-politieke ethiek. Nijmegen: Ars Aequi Libri.




1992 Goodwin: justice by lottery


Eckstein, M. A., & Noah, H. J. (eds) (1992). Examinations: comparative and international studies. Oxford: Pergamon Press.

EconLit 1969-12/96On Decentralizing Lottery Allocations in a Market with Consumption IndivisibilitiesGarratt,-Rod1992

EconLit 1969-12/96title?Garratt,-RodMarshall,-John-M.1992

EconLit 1969-12/96title?Sullivan,-Arthur-M1992

Elster, J. (1992). Local justice. How institutions allocate scarce goods and necessary burdens. Cambridge: Cambridge University Press.

ERIC 1992-9/96Davidson,-Mary-EResponse to the Annual Desegregation Review, 1990-91. Part I: Student Assignment Component.1992

ERIC 1992-9/96Yanofsky,-Saul-M.Young,-LauretteA Successful Parents' Choice Program.1992Phi-Delta-Kappan;v73 n6 p476-79 Feb 1992;

Frijhoff, W. (1992). The Netherlands. In Clark, B.R., & Neave, G.R. (Eds.)(1992). The encyclopedia of higher education. Oxford: Pergamon Press. I, 491-504).

Goodwin, B. (1992). Justice by lottery. London: Harvester Wheatsheaf.

David Miller (1992). Distributive Justice: What the People Think. Ethics, 102, 555-593. jstor

Sen, A. (1992) Inequality reexamined. Oxford: Oxford University Press.




1993 Einde van de Machtigingswet: nu gewoon wet


Contactgroep Academisch Onderwijs (CAO) (1993). Van secundair onderwijs naar universiteit. TvHO, 11, 140-152.

ERIC 1992-9/96Mosrie,-DavidThe Right Choice.1993American-School-Board-Journal;v180 n2 p37-38 Feb 1993;

Hoger onderwijs onderzoek en wetenschapsbeleid - Voorlichting : Numerus fixus tandheelkunde 1993-1994, 10 februari 1993, W0/M-93006114 : Uitleg : weekblad van het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, 9(7), 1993, p. 31

Kavanagh, T. M. (1993). Enlightenment and the shadows of chance. The novel and the culture of gambling in eighteenth-century France. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

Numerus Fixus 1993. Uitleg23 juni 1993 p. 36, en het Gele Katern 15 1993. Bedrijfskunde: 1520, Bouwkunde 770, Geneeskunde 1485, Diergeneeskunde 175, Medische Biologie Utrecht 80, Biomedische wet. Leiden 80, Gezondheidswetenschappen 80, Japankunde 60, Tandheelkunde 180.

Sen, A. (1993) Capability and well-being.In M.C. Nussbaum & A. Sen (Eds) The quality of life (p. 30-53). Oxford: Clarendon Press. In vertaling: Capaciteit en welzijn. In J. de Beus (Red.) (1995) Amartya Sen. Welzijn, vrijheid en maatschappelike keuze. Opstellen over de politieke economie van het pluralisme (p. 149-173). Amsterdam: Van Gennep.

Statman, D. (Ed.) (1993). Moral luck. State University of New York Press.

Uitvoering machtigingswet inschrijving studenten numeri fixi 1993-1994, 27 mei 1993, WO/V-93036042. Uitleg gele katern 9 juni 1993, p. 12 gezien




1994


Bernard, Bruno Bernard et al. (1994). Loterijen in Europa. Vijf eeuwen geschiedenis. Brussel: Nationale Loterij.

Doets, Jaap. Arts en praktijk. Het gelijk van de markt. Afstemming numerus fixus arbeidsmarkt. Medisch contact : officieel orgaan van de Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst, 49(44), 1994, p. 1405-1406

EconLit 1969-12/96title?Boyce,-John-R1994Many authors have argued that lotteries are used to allocate resources because of the fairness of the mechanism. However, a number of historical examples suggest otherwise. Participation fees are almost always charged and they are often discriminatory. In addition, goods (or bads) allocated by lotteries are usually not transferable. Both lottery participation fees and restrictions on transferability reduce rent-seeking from speculators. Each feature increases the rents to the primary user groups relative to the rents attainable from alternative mechanisms such as auctions, queues, or merit allocations.

Elster, J., & Herpin, N. (Eds.) (1994). The ethics of medical choice. London: Pinter.

HBO-Journaal Lotingschaos. Tientallen open plaatsen, gedupeerde studenten. Wie betaalt de rekening? HBO-Journaal oktober 1994.

Nationale Raad voor de Volksgezondheid. Adviezen beroepskrachtenvoorziening artsen deel 1 en 2 (1/94, 32/93); Advies medische en tandheelkundige vervolgopleidingen (4/95). Zoetermeer. (079-3687300; postbus 7100 2701 AC) (nog aan te vragen)

Numerus fixus voor opleidingen vastgesteld. Uitleg 25 mei 1994 38. Er zijn vijf arbeidsmarkt numeri fixi: logopedie, fysiotherapie, tandheelkunde, geneeskunde, diergeneeskunde. Een een zwerm andere fixi, vooral in het hbo.

Oosterbeek, H. (1994). Onderwijsplan van paars is verre van bizar. De Volkskrant 12-8-1994.

Sanders, H. W. A. Numerus fixus bij Geneeskunde. Strijdig met realistische prognoses, wettelijke bepalingen en gevraagde adviezen. Medisch contact : officieel orgaan van de Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst, 49(12), 1994, p. 383-384

Volkskrant 31 oktober 1994. "Green Card-loterij. Wel eens van de Green Card-loterij gehoord? Het is een loterij van de Amerikaanse overheid, waarbij de hoofdprijzen niet mooie geldbedragen zijn maar permanente verblijfsvergunningen voor de Verenigde Staten. Dit jaar zijn er 55 duizend te vergeven, en de loterij wordt in 1995 en 1996 herhaald.Het programma is opgezet om meer evenwicht te krijgen in de immigratie naar de VS. Landen die de laatste vijf jaar veel immigranten leverden kunnen niet meedoen. Dat lot treft bijvoorbeeld China, Taiwan, India, Vietnam, Zuid-Korea, Engeland, Canada, Maxico en de Dominicaanse Republiek.(...) De computer van de Amerikaanse immigratiedienst pikt willekeurig ruim 55 duizend namen uit de zee van aanmeldingen - ruim zes miljoen in 1994 -, en dan volgt nog een soort sollicitatiegesprek op het consulaat in het land van herkomst. De potentiële landverhuizer moet in ieder geval een behoorlijke beroepsopleiding hebben. Ook een financiële basis, in de vorm van een sponsor, eigen geld of het aanbod van een baan in de VS, is verplicht. Het visum zelf is overigens niet gratis: voor het felbegeerde papiertje vraagt de Amerikaanse overheid tweehonderd dollar."




1995 Drenth's Duijkerlezing


Pieter J. D. Drenth (1995). Selectie aan de ingang van het universitair onderwijs. Duijker-lezing uitgesproken op 30 maart 1995 in de Aula van de Universiteit van Amsterdam, Gepubliceerd in NRC-Handelsblad Wetenschapsbijlage, 30 maart 1995. Ook afgedrukt in Pieter J. D. Drenth (1996). Tuinieren in de wetenschap. Gardening in science (71-85). KNAW/Noord-Hollandsche. isbn 0444858083 Ondertussen heeft de NRC het online-archief voor deze jaren op orde, en is de lezing tegen een geringe vergoeding beschikbaar overzicht artikelen 30 maart 1995 Helaas is daar niet de dupliek van Pieter Drenth op de kritieken van Bolkestein en Eijkhof te vinden. Ik moet nog eens beter zoeken, misschien? De repliek van Bolkestein is (maar niet die van Eijkhof) is zelf wel beschikbaar in het NRC-archief: hier.

Aanmelding en loting hoger onderwijs (OWB/EB/B&B-156; Hoger onderwijs, onderzoek en wetenschapsbeleid). 18a (gele katern, 1995)

Adams, J.S. (1965) Inequity in social exchange. In L. Berkowitz (Ed.) Advances in experimental psychology (p. 267-299). London: Academic Press.

Adriaansens, H. (1995). 'Kwaliteiten in fasen'. Een repliek. Socialisme & Democratie, 52(9), 412-418. p. 415: "Daarmee zou bovendien een einde komen aan de onwaardige lotingsprocedure voor de opleidingen geneeskunde en diergeneeskunde."

Conall Boyle (1995). Is random fair? (paper presented at the Royal Statistical Society Conference 1995, Telford, Shropshire) pdf

Cascio, W. F., Zedeck, S., Goldstein, I. L., & Outtz, J. (1995). Selective science or selective interpretation? American Psychologist, 50, 881-882.

Cohen, Job (1995). Onderwijs past in geen enkel keurslijf. De Volkskrant, 6-3-1995 html

Cohen, M. J., & Gerards, J. M. A. M. (1995). Rechten van leerlingen en studenten. Nederlands Tijdschrift voor onderwijsrecht: Jaarboek onderwjsrecht en onderwijsbeleid 1993/1994, 79-88.

Conley, P. (1995) The allocation of college admissions. In Jon Elster Local justice in America (p. 25-80). New York: Russell Sage.

Dronkers, J., & Ultee, W. C. (red.) (1995). Verschuivende ongelijkheid in Nederland. Sociale gelaagdheid en mobiliteit. Assen: Van Gorcum.

EconLit 1969-12/96 Decentralizing Lottery Allocations in Markets with Indivisible Commodities Garratt,-Rod1995

EconLit 1969-12/96 The Economic Value of Lottery-Rationed Recreational Hunting; Boxall,-Peter-C1995

Elster, Jon (1995), The idea of equality revisited, Chapter I in J. Altham and R. Harrison, eds., World, Mind, and Ethics: a Festschrift for Bernard Williams, Cambridge University Press, pp. 4-18. html

Elster, J. (Ed.) (1995). Local justice in America. New York: Russell Sage.

ERIC 1992-9/96 Heebner,-Amy-LThe Impact of Career Magnet High Schools: Experimental and Qualitative Evidence. 1995 Journal of Vocational Education Research, 20 n2 p 27-55 1995;

Eykelenburg, C. van (1995). Aanmelding en loting hoger onderwijs. Uitleg Mededelingen OCenW NR. 18a 12 juli 1995.

Nationale Raad voor de Volksgezondheid. Adviezen beroepskrachtenvoorziening artsen deel 1 en 2 (1/94, 32/93); Advies medische en tandheelkundige vervolgopleidingen (4/95). Zoetermeer. (079-3687300; postbus 7100 2701 AC)

Op koers. Bindend studieadvies en zelfselectie. Mare, 8-6-1995.

Opland. Nederland anno 1975. De Volkskrant 8-2-1995. 0niet in online archief van de Volkskrant]

Ploeg, Rick van der (1995). Met vrijgezellen en meesters wordt het hoger onderwijs aantrekkelijker. De Volkskrant, 23-2-1995. html

Conley, P. (1995). The allocation of college admissions. in Jon Elster: Local justice in America (p. 25-80). New York: Russell Sage.

Romm (1995) Layoffs: principles and practices. in Jon Elster: Local justice in America (p. 153-226). New York: Russell Sage.

Schut, F. F. (1995). Competition in the Dutch health care sector. dissertatie.

Smal, J. A. (1995). Selectie met gewogen loting. Bulletin Medisch Onderwijs, 14, 97-101.

Steenkamp, F., & Wiegman, M. (1995?). Rondetafeldebat over selectie. 'Studenten laten zich niet snel ontmoedigen.' Deelnemers: A. Renique, R. de Moor, D. Engelsman, & O. Brouwer. Mare, 19-1-199?.

Wijziging van de Regeling aanmelding en loting hoger onderwijs (art. 7.37, 7.53, 7.54 en 7.56 Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek) (inw.tr. 25-02-1995; WO/PR 94053198; Hoger onderwijs, onderzoek en wetenschapsbeleid), 12a (gele katern 1995). numerus fixus

Rescher, Nicholas Rescher (1995). Luck. The brilliant randomness of everyday life. Farrar Straus Giroux. isbn 0374194289




1996 Briljante kandidaat loot uit: alsof een vulkaan uitbarst


Akkermans, C. (1996). De rechtvaardigheid van selectie. Een onderzoek naar de rechtvaardigheidsoordelen van studenten over selectie aan de universiteit. Nederlands Tijdschrift voor Onderwijsrecht, 3-16.

Berg, M. M. van den, & Hoen, A. R. (1996). Op naar een nieuw lotingssysteem. Tijdschrift voor Hoger Onderwijs, 14, 231-235.

Bolkestein, F. (1995). Selectie bij toegang tot de universiteit is noodzakelijk. NRC Handelsblad 30-3-1995. Repliek op Duykerlezing van Drenth.

Bomhoff, E. J. (1996). Goede studenten slechte minister. NRC Handelsblad 26-8-1996. Over de MUB en over de gewogen loting.

Brockner, J., & Wiesenfeld, B. M. (1996). An integrative framework for explaining reactions to decisions: interactive effects of outcomes and procedures. Psychological Bulletin, 120, 189-208.

Cohen, Job (1996). Waarom ik voor loting ben. De Limburger 13-7-1996.

Cohen, J. (1996). Gesprek bepaalt toelating student: het lijkt wel loten. Trouw 5-7-1996.

Conley, P. (1996) Local justice in the allocation of college admissions: a statistical study of beliefs versus practice. Social Justice Research, 9, 239-258.

Drenth, P. J. D. (1995). In Nederland is selectie onmogelijk. Duykerlezing. NRC Handelsblad 30-3-1995.

Voor de volledige repliek van Drenth op de kritische commentaren van resp. Bolkestein en Eykhof, zie decentraleselectie.htm#Drenth95

EconLit 1969-12/96Valuation Equilibria With Clubs;Cole,-Harold,Prescott,-Edward


Folger, R. (1996) Distributive and procedural justice: multifaceted meanings and interrelations. Social Science Research, 9, 395-416.

Folia 21-6-1996. Bètastudies verliezen talent aan geneeskunde. 'Schaf loting voor medicijnenstudie af.' Nog ongepubliceerd onderzoek van H. Oosterbeek en D. Webbink, Stichting voor Economisch Onderzoek.

Friesch Dagblad 12-7-1996. Hoofredactioneel commentaar.

Gelder, X. van (1996). Er was eens ... een héél knap meisje. De Volkskrant 11-7-1996.

Gilliland, S. W. (1996). Effects of procedural and distributive justice on reactions to a selection system. Journal of Applied Psychology, 79, 691-701.

Grimbergen, C. (1996). Universiteit moet meer studentgericht zijn. NRC Handelsblad 29-7-1996.

Hageman, E. (1996). De hoofdstroom blijft: au, selectie. Interview met A. D. De Groot. Trouw, 2-9-1996. (klopt dat?)

Hageman, E. (1996). Loten is oneerlijk en beschadigend. Trouw 2-7-1996.

Hart, J. 't (1996). Een verliefde student is zó gesjeesd. De Volkskrant 6-7-1996.

Klooster, M. van 't (1996). Te veel hapklare brokken, te weinig diepte op de universiteit.

Hofstee, W. K. B. (1996). Loting, een goed gesprek - of een paars alternatief. Trouw 4-7-1996.

Jong, Uulkje de (1996). Ierse kortsluiting. HBO-Journaal, 19 (1), 13.

Kemenade, J. A. van (1996). Voor loting bestaat geen beter alternatief. De Volkskrant 4-7-1996.

KRO Dingen die gebeuren, Gerrie Neijman. Over loten, n.a.v. het standpunt van het CvB van de EUR. bandopname. 2-7-1996. Hierin o.a. Wilbrink, Bakker.

Linden, W. J. van der (1996). Dobbelsteen is de slechtste voorspeller van studiesucces. NRC Handelsblad 13-7-1996

List, G. van der (1996). Laat de besten studeren. NRC Handelsblad 5-7-1996.

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen 11-7-1996 persbericht 112 Commissie zal adviseren over selectie bij studies met studentenstop.

Mössenlechner, K. (1996). Het grimmige lot. NRC Handelsblad 6-6-1996. (De actiegroep 'Lot'-genoten: S. van Wijk, L. M. van Kammen, en H. Stomps.

NRC Handelsblad 13-7-1996. Kritiek op 'rigide' lotingssysteem. J. K. M. Gevers, R. van der Ploeg, LSVB, A. M. Blomme (voorzitter van de Nederlandse Specialisten Federatie), J. A. van Kemenade, J. M. de Vries (VVD), W. C. M. van Lieshout (voormalig voorzitter VSNU).

NRC Handelsblad juli 1996. Bingo. Hoofdredactioneel commentaar.

Onderwijsraad (1996). Toegankelijkheid van het Nederlandse onderwijs. Notitie externe deskundigen. 's-Gravenhage: Onderwijsraad (niet gepubliceerd).

Roemer, J.E. (1996) Theories of distributive justice. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.

Rossum, A. van (1996). Een vergelijkend examen is eerlijker dan loting. NRC Handelsblad 19-6-1996. Dr. A. van Rossum is emeritus hoogleraar neuropathologie aan de Universiteit Utrecht.

Rossum, M. van (1996). Excellente windhandel. De Volkskrant 15-10-1996

Sikkes, R. (1996). Geste Erasmus Universiteit lijkt stap terug in de tijd. NRC Handelsblad 29-6-1996.

Spamer, A. (1996). Aspecten van het selectieprobleem. OMOlogie 3-95/96, 85-89. Leuk stuk over het betoog van Drenth, reacties daarop etc.

Steketee, H. (1996). Exclusief voor excellenten. Universiteiten verlaten het egalitaire systeem. NRC Handelsblad 28-9-1996.

Deleu, S., Academische zitting 175 jaar DON; 'Numerus fixus omhoog en aparte studierichtingen!' Tijdschrift voor Diergeneeskunde, 121(14-15), 1996, p. 420-421

P. van de Ven (1996). Loting in onderwijs is rampzalig systeem. NRC Handelsblad 10-7-1996.

Volkskrant 29-6-1996. Loten? Gijs Zandbergen spreekt Frank Munnichs van de Erasmus Universiteit, Martin van 't Klooster van Pharos, de Landelijke Vereniging van hoogbegaafde kinderen, Monique Valentij, uitgelote medicijnstudent, Frank Wassenaar van het minsiterie van onderwjs, Jan van Pelt van de Informatie Beheer Groep, en Ger Klein, oud-staatssecretaris van Onderwijs.

Volkskrant. Ritzen stelt strengere eisen aan toelating tot studies. 6-12-'96. Meedoen met loten alleen met het juiste vakkenpakket, de juiste opleiding, en voldoende kennis van de Nederlandse taal.

Vries, M. de (1996). Voor afschaffen loting is geen advies nodig. De Volkskrant, 2-9-1996.

Warries, E. (1996). Loting om een studieplaats is verreweg het beste systeem. NRC Handelsblad 4-7-1996.

Ben Wilbrink (1996). Voor loten aan universiteit bestaat geen redelijk alternatief. NRC Handelsblad, 12 september. html

Winch, C. (1996). Quality and education. Special issue of the Journal of Philosophy of Education, 30, 1-155.




1997 Een nieuwe commissie: Drenth. Maar buigt naar de politiek

omslag rapport Drenth


Drenth (voorz.) (1997). Gewogen loting gewogen. Advies van de Commissie Toelating Numerus Fixusopleidingen. pdf hoofdrapport.

Berkel, H. van (1997). Alternatief voor loting deugt evenmin. De Volkskrant 2-4-1997.

  Lex Borghans & Andries de Grip (1997). Numerus fixus en arbeidsmarkt. Economisch Statistische Berichten, 5 februari.

Campbell, C. (1997). A diagnosis that demands more doctors. THES, 12 december 1997. (Chairman of the Medical Workforce Standing Advisory Committee)

Casteren, Boukje van, & Witte, Daniël (1997). Loting voor iedereen blijft beste methode. De Volkskrant 1-3-'97. Beide auteurs zijn lid van het SOG: Studentbestuursleden Overleg Geneeskunde.

Drenth, P. J. D. (1997). Klassieke denkfout in debat selectie studenten. Trouw, 21 mei 1997.

Drenth, P. J. D. (Voorz.) (1997). Gewogen loting gewogen. Advies van de Commissie Toelating Numerus Fixusopleidingen. Met Bijlage. Zoetermeer: Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen. Den Haag: Sdu. pdf

Dit is zonder de volledige bijlagen. De bijlage van Wilbrink is in zijn geheel online beschikbaar (zie hierbeneden html

). Ebach, J., & G. Trost (1997). Admission to medical schools in Europe. Lengerich: Pabst Science Publishers. (Genoemd in vd Broek e.a. 1999, zelf niet gezien)

ERIC 1982-1991 Herman,-Joseph Access to Higher Education in Europe.

Mulders, Angelique, & Hanne Obbink (1997) Ritzen zoekt naar nog beter rotsysteem. Het halve einde van de gewogen loting. Folia, 7 maart.

Hageman, E. (1997). Ritzen houdt vast aan gewogen loting bij gebrek aan beter. Trouw 14 mei.

Hofstee, W. K. B., & Kiers, H. A. L. (1997). Een algemeen model voor loting en selectie bij numerus clausus. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 22, 81-85.

Hooft, G. 't (1997). Loterijspelletje. NRC-Handelsblad 26 april 1997. http://www.phys.uu.nl/~thooft/lot.html

Kiers, H. A. L., & Hofstee, W. K. B. (1997). Gewogen loting in combinatie met rechtstreekse toelating vanaf examencijfer 8. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 22, 298-301.

Klein, G. (1997). Gewogen loting. De Volkskrant, Geachte redactie, 4 maart 1997.

Nieuwenhuijzen Kruseman, A. C. (1997). 'Gewogen loting gewogen' - en te licht bevonden? Document, mei 1997, pagina 20-23.

NRC Handelsblad 26-3-1997. Meeste artsen verlangen naar werken in deeltijd.

NRC Handelsblad 26-3-1997. Studentstop voor medicijnen in Vlaanderen.

NRC Handelsblad. Advies na kwestie met gymnasiate: Geen loting meer voor goede student. 25 februari 1997.

NRC Handelsblad. Scholier krijgt meer greep op eigen lot. 26-2-1997, redactie onderwijs. Bevat nogal onthullende passages over de politieke druk waaronder de commissie zich had laten zetten. En de malle uitspraak van Ritzen over 'het beste rotsysteem.'

NRC Handelsblad. Het lot van de student. Redactioneel. 27 februari 1997.

NRC Handelsblad. Kamer verdeeld over loting. NRC Handelsblad, 26 juni 1997.

Prick, L. (1997). In eigen hand. Trouw 21 mei 1997 (column Leo Prick).

Raad van State (1997) Advies van de Raad van State van 5 december 1997, opgenomen met de reactie van Ritzen in vergaderstuk 25947 A van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, vergaderjaar 1997-1998.

Rossum, M. van (1997). Intelligentie is verdacht. De Volkskrant, column, 4 maart 1997.

Jan C. C. Rupp (1997). De dynamiek van het massahogeronderwijs in Nederland, 1945-1995. Hoofdstuk 12 in: J. C. C. Rupp (1997). Van oude en nieuwe universiteiten. De verdringing van Duitse door Amerikaanse invloeden op de wetenschapsbeoefening en het hoger onderwijs in Nederland, 1945-1995 (315-333). Sdu. isbn 9012085063


Sen, A. (1973/1997). On economic inequality. Oxford: Clarendon Press.

Trouw 9 april 1997. Duitsland: naar rechter voor een studieplaats.

Trouw 9 april 1997. Ouders van tieners jagen op cijfers.

Trouw. Commentaar (op de voorpagina) Loten. 14 mei 1997.

Trouw. Lotende student kan kans peilen op internet. Trouw, 25 juni 1997.

Trouw. Voor de zesjes is de nieuwe loting sneu. Esther Hageman en Edwin Kreulen. 27 februari 1997.

Trouw. Zeggenschap universiteit over toelating student. 'Gewogen loting het minst slechte systeem. 25 februari 1997. [nb: Trouw publiceert nog voor de aanbieding van het rapport van de commissie Drenth. b.w.]

Tyler, T .R., R. J. Boeckmann, H .J. Smith & Y .J. Huo (1997) Social justice in a diverse society. Boulder, Colorado: Westview Press.

P. van de Ven (1997). Drijvend paviljoen. Balans.

Volkskrant. 8? 14 mei 1997.

Volkskrant. Commissie wil af van loting voor goede leerlingen. 26 februari 1997.

Volkskrant.

Volkskrant. Loten voor studie. Redactioneel. 27 februari 1997.

Volkskrant. Loting. Zo zit het. 26 februari 1997.

Volkskrant. VVD tegenover PvdA over loting hoger onderwijs. De Volkskrant 26 juni 1997.

Wesseling, H. L. (1997). Gewogen en te licht bevonden. NRC Handelsblad 27-3-1997. Column. Koketteren met eigen amateurisme, en dat tegelijk serieus nemen.

Wezenberg, W. A. J. (1997). "Gewogen loting gewogen." Een balans. Nederlands Tijdschrift voor Onderwijsrecht, 79-100.

Wilbrink, B. (1997). Terugblik op toegankelijkheid: meritocratie in perspectief. In Van Dyck, M. (Red.) (1997). Toegankelijkheid van het Nederlandse onderwijs. Studies (p. 341-384). Den Haag: Onderwijsraad. html

Wilbrink, B. (1997). Opsomming van de discussie over toelating bij numerus fixusstudies. In: Gewogen loting gewogen. Advies van de Commissie Toelating Numerus Fixusopleidingen pdf hoofdrapport, Bijlage, 121-203. De afzonderlijke bijlagen bij het rapport zijn niet meer online beschikbaar bij OCW. webpagina met deze bijlage

Wilbrink, B. (1997). Samenvatting van de opsomming van de discussie over toelating bij numerus fixusstudies. In: Gewogen loting gewogen. Advies van de Commissie Toelating Numerus Fixusopleidingen, 82-89 pdf hoofdrapport. html (alleen samenvatting)




1998 Wijziging van de Wet brengt raden in beweging


TK 25 947 (24-3-1998). Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende aanpassingen in het systeem van selectie voor opleidingen waarvoor een toelatingsbeperking is vastgesteld. pdf

TK 25 947 (9-12-1998). Nota van wijziging. pdf

TK 25 947 (24-3-1998). Advies Raad van State. pdf

TK 25 947 (25-11-1998). Advies Raad van State. pdf

Conall Boyle (1998). Organizations selecting people: how the process could be made fairer by the appropriate use of lotteries. The Statistician, 47, 291-321. pdf

Onderwijsraad (1998) Decentrale toelating. Den Haag: Onderwijsraad. html plus stukken rapport horen internationaal standpunten studenten bestemming schoolverlaters

M. van Dijck (16 januari 1998). Gewogen loting blijft hoe dan ook een loterij. De Volkskrant html

Raad van State ziet niets in nieuwe lotingsregels. Folia 17 april 1998.

Tweede Kamer der Staten-Generaal (1998). Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende aanpassingen in het systeem van selectie voor opleidingen waarvoor een toelatingsbeperking is vastgesteld. Kamerstuk 25 947, nr. 2 Voorstel van wet. Nr. 3 Memorie van Toelichting. A, Advies van de Raad van State en nader rapport.

Tweede kamer der Staten-Generaal. Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1998. Kamerstuk 25 600 VIII. Nr. 5, Verslag van een algemeen overleg. (Over rapport Drenth en de Beleidsnotitie)

Volkskrant 18 juli 1998. Nogmaals loten. Redactioneel.

Volkskrant 18-7-98. Meike V[...] weer uitgeloot voor geneeskunde.

Elsbeth Etty (8-8-1998). Bamzaaien. (Column) NRC-Handelsblad. html




1999 De deur voor selectie staat nu op een kier


TK 25 947 (27-1-1999). Brief minister over spoedige behandeling van dit wetsvoorstel i.v.m. verwachtingen bij schoolverlaters voor studiejaar 1999-2000. pdf

"> TK 25 947 (12-3-1999). Memorie van antwoord. pdf

TK 25 947 (24-3-1999). Memorie van toelichting. pdf

TK 25 947 (14-1-1999). Nota n.a.v. het verslag. pdf

P. J. D. Drenth (1999). The selection of medical students in the Netherlands — Reconciling the incompatibles. Commission on the Points System Research Paper No 3 Department of Education, Dublin: Irish Government. [no longer online. An incomplete version available, mail me]

Neil Duxbury (1999). Random justice: on lotteries and legal decision making. Oxford: Clarendon Press. questia

Flora Goudappel (1999). The Dutch system of lottery for studies. European Journal for Education Law and Policy, 3, 23-27. pdf

John Broome (Ed.) (1999). Ethics out of Economics. Cambridge University Press. questia

Lemann, Nicholas (1999) The big test. The secret history of the American meritocracy. New York: Farrar, Strauss and Giroux.

Wilbrink, B. (1999). Rechtvaardigheid en selectie voor numerus-fixusstudies. Tijdschrift voor Hoger Onderwijs, 17, 136-152. html




2000 Astronoom richt zijn blik op loterijmachine


Theodore P. Hill (2000). Mathematical devices for getting a fair share. American Scientist, July-August, 325-331.

Vincent Icke (5 februari 2000). Amerikaanse toestanden. NRC Handelsblad.

Michael Stöltzner (2000). An Auxiliary Motive for Buridan's ASS. Otto Neurath On Choice Without Preference in science and Society. doc of draft

Martin Wainwright (Thursday September 21, 2000). The lottery of life. Allocating university places, charity grants, even council housing by lottery is as rational a method as any. It is time we give it a try. The Guardian

The 2000 Laura Spence case. This case is not about the use of a lottery in admissions, but on the supposed value of the use grades in admission. The admission of Laura Spence was turned down by Oxford, and happily granted by Harvard. An open invitation to politicians like Gordon Brown to comment on what he sees as proper and improper in admissions procedures. Use Google, Cuil, or whatever, search Laura Spence case.




2001 Minder toetredingsbelemmeringen


Monique de Heer (2001). De loterij van de schoolkeuze. Trouw deVerdieping 21-6-2001.

MDW werkgroep Toetredingsbelemmeringen Medische Beroepen (2001). Nooit meer wachten. Minder toetredingsbelemmeringen voor medische beroepen. html (cache Google; het pdf-document is niet meer aanwezig op de plaats waar het moet zijn)

Minister van Onderwijs, Loek Hermans, aan Tweede kamer, over motie Melkert en De Hoop Scheffer om numerus fixus voor afschaffing van de numerus fixus voor artsen. pdf

In Vlaanderen vervang een toelatingsselectie de vergelijkende selectie in het eerste jaar van de opleidingen tot arts en tandarts html




2002 Loten bij capaciteitsproblemen van scholen (gymnasia)


Justin Blum (December 19, 2002). D.C. to create lottery for school transfers. Washington Post, page B01 pdf.

Commissie Marktprikkels Medische Opleidingen (april 2002). Advies: capaciteit en bekostiging . pdf

Robyn M. Dawes (2002). The Ethics of Using or Not Using Statistical Prediction Rules in Psychological Practice and Related Consulting Activities. Philosophy of Science, 69, 178-184. free pdf request




2003 Moral luck


Hannah-Suarez (2003) Moral Luck in Canadian Law: Socio-economic Deprivation, Retributive Punishment and the Judicial Interpretation of Section 718.2(e) of the Criminal Code. Journal of Law & Equality, 2, 255-286 pdf

Pauline T. Kim (2003). The colorblind lottery. Washington U. School of Law Working Paper No. 03-09-01 Fordham Law Review, Vol. 2, No. 1, 2003. abstract

Karin Höppner und Johannes A. M. Maarse (2003). Planung und Sicherung der hausärztlichen Versorgung in den Niederlanden. GGW 3/2003 (Juli), 3. Jg. pdf

Serena Olsaretti (Ed.) (2003). Desert and justice. Oxford University Press.




2004 Een Amerikaanse loting


Charles R. Lawrence III (2004). Forbidden Conversations: On Race, Privacy and Community (A Continuing Conversation with John Ely on Racism and Democracy). Yale Law Journal pdf or pdf.



D. N. M. de Gruijter (2004). Gewogen loting bij psychologie. Onderzoek m.b.t. de toelatingsselectie bij de opleiding psychologie in 2004/2005. ICLON. rapport 142. pdf





2005 We slaan een jaartje over





2006 Loten voor het gymnasium


RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK school voor Voortgezet Onderwijs Barlaeus Gymnasium (vaststelling inspectierapport: 2-2-2006). "Het Barlaeus Gymnasium is de afgelopen twee jaren volledig vernieuwd en uitgebreid, zonder dat dit ten koste is gegaan van de traditionele sfeer. Het aantal leerlingen is fors gestegen van 720 in 2003 naar 800 in 2004. Als gevolg van de grote belangstelling voor het gymnasium heeft het Barlaeus, evenals andere scholen, moeten loten met in achtneming van de zgn. kernprocedure met betrekking tot toelating van leerlingen vanuit het basisonderwijs binnen de gemeente Amsterdam. Tegen de achtergrond van een grootstedelijke en multiculturele omgeving streeft de school ernaar een afspiegeling te zijn van de Amsterdamse bevolkingssamenstelling. Dit is echter nog niet zichtbaar. Het aantal leerlingen dat in aanmerking komt voor faciliteiten op basis van de regeling culturele minderheden is zeer gering."

Cohen-Schotanus, J., et al. (2006). The predictive validity of grade point average scores in a partial lottery medical school admission system. Medical Education, 40, 1012-1019. [ik heb dit artikel nog niet kunnen inzien]




2007 School admissions


Klaus-D. Hänsgen (2007). Numerus clausus in der Medizin — werden die Richtigen ausgewählt für Studium und Beruf? Schweizerische ärztezeitung | Bulletin des médecins suisses | Bollettino dei medici svizzeri | 2007;88: 46, 1953-1957. pdf

Don A. Moore and Steven L. Blader (2007). Revisiting the Instrumentality of Voice: Having Voice in the Process Makes People Think They Will Get What They Want. paper. pdf

Peter Stone (2007). Why lotteries are just. The Journal of Political Philosophy, 15, 276-295.

Sutton Trust (2007). Ballots in School Admissions pdf

Cathleen Stasz and Christian van Stolk (2007). The Use of Lottery Systems in School Admissions. RAND Europe Working Paper Series, January 2007. pdf

The Use of Lottery Systems in School Admissions. B.W. (Nov 5, 2007) The lottery might be used to mitigate undesirable effects of meritocratic procedures. In a way, the Dutch admissions procedure in the case of numerus fixus studies is an example. Any suggestions of publications on this theme? Mail me.

Jannetje Koelewijn (25-4-2007_. Bij gelijke geschiktheid liever een jongen. Hoogleraar Gerda Croiset vindt het onwenselijk dat veel meer meisjes dan jongens geneeskunde studeren. NRC-Handelsblad pdf

Plasterk (2007). Antwoord op de vragen van het Kamerlid Joldersma inzake Saudi-Arabische studenten die in Nederland geneeskunde komen studeren. pdf




- wegnemen van toetredingsbelemmeringen medische beroepen
Te denken valt hierbij aan de afschaffing van de numerus fixus, het doorbreken van de dominante rol van specialisten bij de opleidingscapaciteit van vervolgopleidingen) en de verandering van aanbod- naar vraagfinanciering bij AWBZ.

Het CPB over belangrijke uitdagingen voor het nieuwe kabinet. pdf




2008 Het kabinet: numerus fixus geneeskunde moet lager


A. Klink (10 maart 2008). Numerus fixus studie geneeskunde. Kamerstuk

NRC (hoofdredactioneel commentaar) (29-4-2008). De dokter op de markt. http://weblogs.nrc.nl/weblog/commentaar/2008/04/29/de-dokter-op-de-markt/

Tweede Kamer 29282 nr. 68 (17-7-2008). Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector; Verslag schriftelijk overleg over Capaciteitsplan 2008 (zie kamerstuk 29289, nr. 57). pdf

Aurélie Sobocinsky (avril 2008). Médecine: vers la fin de l'hécatombe. La sélection des études de médecine est redoutable: sur plus de 50 000 inscrits, seuls 7 100 pourront poursuivre le cursus. Valérie Pécresse, ministre de l'enseignement supérieur et de la recherche, entend réformer ce mode de sélection dès la rentrée prochaine. Le Monde de l'Éducation, 44-46.

Jon Elster Jon Elster over loten: Florent Guénard et Hélène Landemore (2-7-2008). Le tirage au sort, plus juste que le choix rationnel. Entretien avec Jon Elster. http://www.laviedesidees.fr/Le-tirage-au-sort-plus-juste-que.html

J. A. Dekker (2008). Een review van decentrale selectie en numerus fixus bij geneeskunde. Tijdschrift voor Hoger Onderwijs, 26.

Deanna Kuhn and Maria Pease (2008). What needs to develop in the development of inquiry skills? Cognition and instruction, 26, 512-559. abstract, pdf's publicaties van Kuhn

Hubertus Buchstein (2009). Demokratie und Lotterie: Das Los als politisches Entscheidungsinstrument seit der Antike: Das Los als politisches Entscheidungsinstrument von der Antike bis zur EU. Campus Verlag GmbH. ISBN-10: 3593387298 [Ik heb dit boek niet gezien, maar wil het graag vermelden. Buchstein is politicoloog.]




2009 De schaamte voorbij


‘De schaamte voorbij:’ dit jaar laat toch wel onthutsend onprofessionele praktijken zien van onderzoek naar effecten van selectie-aan-de-poort bij geneeskundige opleidingen, met even onthutsende meningsvorming bij belangrijke spelers in dat facultaire veld. Expertise op het onderwerp selectie is in de ogen van veel direct betrokkenen iets dat iedereen van nature heeft, daar hoef je geen moeite voor te doen, die expertise hoef je dus ook elders niet te zoeken, als je al het idee zou hebben er zelf misschien net iets te weinig van te hebben. Hoera voor deze vooruitgang. Als we maar competent communiceren dan komt de rest ook wel goed. Toch?


Gerard Reijn (25 mei 2009). De Volkskrant, p. 2.

David Poulin-Litvak (2009). Citizens' Democracy. Setting the paste for a democratic revolution through the use of random selection of citizens in political institutions. pdf

Linda Welther (2009). Loten voor het gymnasium? Didaktief, 39 nr. 1-2, p. 19.

 

Louise C. Urlings-Strop, Theo Stijnen, Axel P. N. Themmen & Ted A. W. Splinter (2009). Selection of medical students: a controlled experiment. Medical Education, 43, 175-183.

 

Peter Stone (draft). Three arguments for lotteries. abstract

Peter Stone (2009). The logic of random selection. Political Theory, 37, 375-397. abstract

Peter Stone (2009). Lotteries, justice and probability. Journal of Theoretical Politics, 21, 395-409. abstract

  J. A. Dekker, M. M. C Lambregts, M. W. Heeren, J. I. Hanemaayer (2009). Toelating tot de medische opleiding in beweging. Capaciteit en legitimiteit. Tijdschrift voor Medisch Onderwijs, 28, 159-166.

Ronald Berger adviesbureau (29-9-2009).

Plasterk wil loting verruimen (NRC Handelsblad 29 september 2009, p. 6).

Trouw (2 november 2009). ‘Loting medicijnenstudie moet op de schop.’ html

Gerard J. A. Baars (2009). Factors related to student achievement in medical school. Factoren gerelateerd aan studieprestaties van studenten Geneeskunde. Lemma. Proefschrift Erasmus Universiteit. pdf [de data in de tabellen staan in een lettertype dat mijn browser niet kan weergeven, zoek dan dit proefschrift op Google, dat de keuze biedt om een HTML-transcriptie te downloaden.]

Ianthe Sahadat (11 november 2009). ‘Selecteren is beter dan loten.’ De Volkskrant, 3.

Mare (3 december 2009). Selectie aan de poort. Interview? met prof. dr Jan Anthonie Bruijn, voorzitter van het opleidingsbestuur van het LUMC (Academisch Ziekenhuis Leiden), en voormalig lid van de Onderwijsraad.

Jan Borleffs (vrijdag 11 december, 10:20 uur Radio 1). (Prof. Borleffs is in Groningen bij geneeskunde prodecaan onderwijs en onderzoek)

Ik heb meer aandacht gegeven aan het onderzoek van Baars, en aan de opvattingen van Bruijn en Borleffs, omdat deze de aard van het denken bij de faculteiten geneeskunde waarschijnlijk goed representeren. En geneeskunde is de speerpunt van meer selectie-aan-de-poort voor universitair onderwijs. Alsof het (eindexamen) VO die poort niet is.

Raad van Advies voor de Volksgezondheid & Zorg (2009). Numerus fixus geneeskunde: Twaalf mensen, twaalf meningen. pdf




2010 Einde numerus fixus in zicht? Ja, als het aan het kabinet-Rutte ligt.


Het regeeraccoord van het kabinet Rutte stelt dat de numerus fixus over vijf jaar wordt afgeschaft. Het regeeraccoord stelt daarnaast dat het de aanbevelingen van de commissie-Veerman zal uitvoeren: dus selectie-aan-de-poort door opleidingen in het Hoger Onderwijs zal toestaan. Het is uit de tekst van het regeeraccoord geenszins duidelijk wat een en ander concreet gaat betekenen, maar ik durf wel te voorspellen dat 'afschaffen van de numerus fixus' een bedrieglijk voorstel zal blijken te zijn: te verwachten vakt dat de plaatsbeperking gewoon zal blijven bestaan, maar dat de manier waarop de beschikbare plaatsen worden verdeeld onder de gegadigden volledig in handen van de betreffende individuele opleiding komt te liggen. Dat zou een schanddaad zijn, om het woord van Bernard Haitink te gebruiken (over de voorgenomen afschaffing van het orkestencentrum).

Sander van Walsum (28 oktober 2010). Toen. De Volkskrant, p. 8, kader in artikel van Gijs Herderscheê.

Gijs Herderscheê Schrappen numerus fixus bij geneeskunde is niet haalbaar. (28 oktober 2010). De Volkskrant, p. 8

Veerman (2010). Differentiëren in drievoud omwille van kwaliteit en verscheidenheid in het hoger onderwijs. Advies van de Commissie Toekomstbestendig Hoger Onderwijs Stelsel. pdf

Commentaar NRC Handelsblad (29 oktober 2010). Niet meer artsen. Studie geneeskunde blijft beperkt, ondanks afschaffing numerus fixus. NRC p. 20

Raad van Advies voor de Volksgezondheid & Zorg (2010). Numerus fixus geneeskunde: Loslaten of vasthouden. Advies. pdf

Olle ten Cate, Marijke van Dijk, Cees van der Vleuten, Albert Scherpbier en Lambert Schuwirth (13 februari 2010). Loting eerlijker dan selectie. De Volkskrant, Forum-pagina.

Jan Borleffs, Janke Cohen en Rob Hiemstra (2 maart 2010). Selectie is beter dan loting. De Volkskrant, Forum-pagina.

Robert Crommentuyn (4 maart 2010). De centrale selectie ter discussie. Tegenstanders van screenen aan de poort in het nauw. Medisch Contact, 65 #9.

Conall Boyle (2010). Lotteries for education. Origins, Experiences, Lessons. Imprint Academic. isbn 9781845402105

Janke Cohen Schotanus (2 november 2010). Tegenintuïtief. Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar onderzoek van onderwijs in de medische wetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen. [Voor annotatie zie hier

Het geheim van de blauwe broer Eindrapport van de Verkenningscommissie Klassieke Talen onder voorzitterschap van: Caroline Kroon en Ineke Sluiter pdf

Welt Online (21-2-2010). FDP stellt Numerus clausus für Ärtzte infrage. html




2011 Ruim baan voor talent?


Zoekresultaten op rijksoverheid.nl voor ‘Ruim baan voor talent’. html


Zoekresultaten op rijksoverheid.nl voor: wet “Ruim baan voor talent”. html


Annette D. S. M. Nijs (14-10-2003). Beleidsnotitie ‘Ruim baan voor talent’.

pdf aanbiedingsbrief


In tijden waarin academici nog ruimschoots hun maatschappelijke verantwoordelijk namen, zou tegen al deze onzinnigheid heftig zijn geprotesteerd. Zo niet vandaag de dag. Zelfs psychologen gaan mee met de selectie-gekte. Zo moet de kandidaat die in Groningen psychologie wil gaan studeren, een motivatiebrief schrijven. Maar niet getreurd, jongelui: in de Universiteitskrant van 24 november 2011 heeft Wim Hofstee een keurige voorbeeldbrief gepubliceerd zie hier. Ik ben zo vrij om hem in zijn geheel te citeren, zeg maar om de teloorgang van de psychologie zelf te onderstrepen.


Model Motivatiebrief


Naar aanleiding van de decentrale selectieprocedure voor psychologie RUG heb ik me afgevraagd wat voor motivatiebrief ik destijds zou hebben geschreven (met de kennis van nu). Van harte aanbevolen als voorbeeldbrief voor aspirant-psychologiestudenten.


Geacht Bestuur Psychologie

Ik heb nog geen seconde nagedacht over wat ik wil gaan studeren; ik heb wel wat anders aan mijn hoofd. Maar nu moet ik wel een ‘motivatiebrief’ schrijven, want ik wil psychologie nog niet uitsluiten. Hoewel, het circus dat u op kosten van de belastingbetaler hebt opgezet, maakt uw opleiding er niet aantrekkelijker op. Dat schijnt ook de bedoeling te zijn, maar zoiets werkt bij mij eerder averechts.

Neemt niet weg dat u ons voor een onmogelijke opgave stelt. ‘Motivatie’ is: wat anderen aan iemand toeschrijven. Zelf ga je daar niet over. Als psychologen zouden jullie dat moeten weten. ‘Ik ben wel/niet gemotiveerd’ is een krom soort lekentaal. Uit elementair wetenschappelijk zelfrespect zouden jullie dat vandaag nog uit je vocabulaire moeten schrappen. U bent waarschijnlijk op zoek naar een motivering: waarom wil ik eventueel psychologie studeren.

Maar dat is pas een echte valkuil. Als iemand naar genoegen de psychologiestudie als een rationele keuze weet te argumenteren, dan zoudt u haar of hem terstond naar economie moeten doorverwijzen, want daar werken ze met dat soort dingen. Voor de psychologie is zo iemand bij voorbaat totaal ongeschikt.

Dus daar trap ik allemaal niet in. Maar van de weeromstuit krijg ik wel steeds meer zin in psychologie. Misschien ben ik op mijn manier wel geïnteresseerd in mensen, meer dan in dingen. Of zo. Niet speciaal in hun gezondheid, welvaart, rechten, of zelfs sociale verbanden; meer in hunzelf, wat dat ook mag wezen. Als ik psychologie ga doen, is dat eerder bij wijze van default option.

Nou, dat is het wel zo’n beetje, veel meer kan ik er niet over zeggen. Ik hoop maar dat u te weinig aanmeldingen krijgt, zodat u dit soort brieven niet eens hoeft te lezen.


Wim Hofstee

(in een vorig leven onderwijsdecaan/-huishoudster psychologie)



Annemarie de Knecht - Van Eeekelen (2011). Een strijd tussen praktijk en theorie, tussen kliniek en wetenschap. Het universitaire onderwijs in de geneeskunde in Nederland rond 1900. In L. J. Dorsman & P. J. Kegtmans: Van lectio to powerpoint. Over de geschiedenis van het onderwijs aan de Nederlandse universiteiten (43-68). Verloren.  




2012 Staatsgreep Halbe Zijlstra: niet meer loten voor geneeskunde


Zevenendertig jaar na het kamerbrede compromis van de gewogen loting voor numerus-fixustudies, grijpt de VVD de gelegenheid die de meerderheid van 76 zetels dit gedoogkabinet geeft om althans voor geneeskunde de loting de deur uit te doen, en de toelating tot geneeskunde over te laten aan het vrije spel van de markt. Nou ja: ‘vrij’ dus alleen voor de opleidingen geneeskunde, niet voor de gezamenlijke kandidaten voor die opleidingen.


Rijksoverheid (17 februari 2012). Ruim baan voor honderden extra medische studenten. persbericht


Schippers & Zijlstra (17 februari 2012). Kamerbrief over de capaciteit en selectie van opleidingen in de gezondheidszorg. Brief van minister Schippers (VWS) en staatssecretaris Zijlstra (OCW) aan de Tweede Kamer over de capaciteit en selectie van opleidingen in de gezondheidszorg. Dit om te voldoen aan de toekomstige vraag om voldoende en gekwalificeerd personeel. pdf

“ In het Regeerakkoord ‘Vrijheid en verantwoordelijkheid’ van september 2010 is de volgende passage opgenomen, ‘om aan de vraag van een kwart meer artsen2 in 2025 tegemoet te komen wordt de numerus fixus in lijn met het rapport van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg in 5 jaar afgeschaft. ”

Is hier sprake van een spraakverwarring? Moet niet eerst de numerus-fixus afgeschaft worden, zodat vanzelf ook de loting is verdwenen (althans voor geneeskunde, voor al die andere numerus-fixusstudies blijft de situatie zoals die was???)? Nee hoor, ik heb vorig jaar de wet ‘Ruim Baan voor Talent’ gemist. En waarom die decentrale selectie ruim baan gegeven? Is het de bedoeling om die numerus fixus af te schaffen omdat via de achterdeur is geregeld dat opleidingen geneeskunde zelf hun instroom getalsmatig mogen beperken?

Afschaffen verplichte loting

Voor de fixus-opleidingen4 in het hoger onderwijs is de verplichting tot loting afgeschaft. De loting kan daarmee worden vervangen door decentrale selectie. Dit is mogelijk gemaakt met de op 5 juli 2011 aangenomen wet ‘Ruim Baan voor Talent’.5 Uitzondering hierop zijn de 8+ studenten6, die het directe recht op toelating tot een opleiding met een capaciteitsbeperking behouden.

Wij zijn van mening dat loting niet past in een hoger onderwijs stelsel waarin de afstemming tussen student en opleiding versterkt moet worden en daarom zal de loting op termijn helemaal worden afgeschaft. Dit zal meelopen in het wetsvoorstel ter uitwerking van de strategische agenda Hoger Onderwijs, Onderzoek en Wetenschap. Bij decentrale selectie beoordeelt een instelling de studenten op bijvoorbeeld kwaliteiten en motivatie. Dit stelt instellingen in staat om de meest geschikte en gemotiveerde studenten voor de opleiding te selecteren en aspirant studenten hebben hun selectie voor de opleiding grotendeels zelf in de hand. De kans dat zeer gemotiveerde en geschikte studenten de gekozen opleiding kunnen volgen neemt hiermee sterk toe. Hiermee nemen wij de aanbeveling van de Raad voor Volksgezondheid & Zorg (RVZ) in het advies ‘Numerus Fixus Geneeskunde over: Loslaten of vasthouden’ om de loting te vervangen door 100% decentrale selectie door de universiteiten.


4 Dit betreft niet alleen de opleiding geneeskunde, maar alle opleidingen in het hoger onderwijsstelsel.

5 Staatsblad nr. 369, 26 juli 2011

6 Studenten met een gemiddeld eindexamencijfer van 8 of hoger voor het vwo met vereist profiel die rechtstreeks worden toegelaten tot de opleiding en de instelling van eerste voorkeur. ”


Rutger Bregman (2 oktober 2012). Inkomen van specialist hoog door schaarste. De Volkskrant, p. 4.


Nadine Ketel, Edwin Leuven, Hessel Oosterbeek & Bas van der Klaauw (2012). The returns to medical school in a regulated labor market: Evidence from admission lotteries. pdf (een eenvoudiger artikeltje in Folia)

abstract We estimate the returns to medical school by exploiting that admittance to med- ical school in the Netherlands is determined by a lottery. Using data from up to 21 years after the lottery, we find that doctors earn at least 20 percent more than people who end up in their next-best occupation. Estimated earnings profiles sug- gest that the life-time difference is even much larger: 21 years after the lottery the earnings difference exceeds 60 percent. Only a small fraction of this difference can be attributed to differences in working hours and human capital investments. The returns do not vary with gender or ability, but are higher for the less motivated.


Het regeeraccoord van VVD en PvdA, november 2012, staat geen selectie aan de poort toe (zoals de commissie-Veerman bepleitte), tenzij:

“Toelating tot het hoger onderwijs vindt plaats op basis van een daarvoor kwalificerend diploma. Selectie aan de poort blijft toegestaan voor University colleges, studies waar het aantal aanmeldingen het aantal opleidingsplaatsen overstijgt en voor opleidingen met bijzondere toelatingseisen, zoals in de kunsten.”




2013 Wet Kwaliteit in verscheidenheid hoger onderwijs


Voor stukken betreffende de Wet Kwaliteit in verscheidenheid hoger onderwijs zie bijvoorbeeld hier. Dat de centrale loting op termijn wordt afgeschaft is al wel bekend, maar dat dat ook betekent dat kandidaten met hoge eindexamencijfers niet meer vanzelfsprekend worden toegelaten mag wel een verrassing heten. Immers: bij decentrale selectie mogen eindexamencijfers geen rol spelen; of is dat nu genuanceerd? En hoe zit het met loten: mag dat straks niet meer, of mag dat in combinatie met tenminste twee kwalitatieve criteria? Onderstaande teksten geven geen antwoord op deze vragen. Dat wordt weer studeren op de WHW en de parlementaire behandeling. Het zal mij niet verbazen wanneer dan blijkt dat in deze complexe materie de wetegever een paar cruciale fouten en missers heeft geboekt. Voor deze Wet Kwaliteit in verscheidenheid is mijns inziens het hele concept al een kunstfout: verscheidenheid benadrukken staat gelijk aan het verliezen van doeltreffendheid en doelmatigheid van het onderwijs, dus juist kwaliteitsverlies. Maar ja, heel die discussie over meer selectie-aan-de-poort is voor ons selectiepsychologen een op voorhand verloren discussie. Er is niemand meer die nog interesse heeft in de juiste argumenten, of deze kan herkennen als ze ergens opduiken.


DUB nieuws (2 september 2013). KNAW: loten soms zo slecht nog niet. webpagina


KNAW Seminar (16 september 2013): Is loting onrechtvaardig? html




2014 Bussemaker: loten moet weg


Bussemaker gaat loting als instrument voor verdelen van schaarse plaatsen in HO verbieden. En dan ligt er ineens (30 augustus 2014) een kamerbrief waarin doodleuk staat dat loten wordt afgeschaft, wat ik dan toch maar lees als een verbod op loten als instrument om toelatingsproblemen op te lossen. Direct de kamerbrief ophalen: pdf.

Hier gaat iedereen dus bij verliezen. Hoe is het mogelijk. Lees nog eens Pieter Drenth (2013) erop na: webpagina KNAW.

Kennelijk is er in bestuurlijke kringen geen besef dat loten altijd al als mogelijkheid in lastige situaties is gehanteerd. Zo ook in de zestiger jaren en later bij vele hogere beroepsopleidingen in Nederland. Van de zotte, met alle respect. Ik zal deze anti-intellectuele ontwikkeling op de voet blijven volgen, en hier rapporteren. En op Twitter natuurlijk @benwilbrink. Eenn goede hashtag zou handig zijn: #loteniszogeknogniet is iets aan de lang kant ;-)

Al in 1888 beschreef grondlegger van de mathematische statistiek Edgeworth dat selectie in feite een gewogen loting is: zie hierboven.

Paul van Meenen twijfels aan de zuiverheid van de alternatieven tweet.

omslag rapport Drenth

Rapport Cie-Drenth ‘Gewogen loting gewogen’ 1997 staat nog gewoon online zie hier. Dat is evenwel alleen het hoofdrapport, zonder de volledige bijlagen. Deze bijlage bij het cie-rapport is meer gedetailleerd over criteria voor selectieinstrumenten: html.

NRC 30 augustus 2014: Loting populaire studies maakt in 2017 plaats voor selectie html

Lees nog eens Drenth 1995 Duijkerlezing; In Nederland is selectie onmogelijk html paywalled, kosten zijn 29 cent meen ik. Doen. De repliek van Bolkestein is ook online te lezen betaalmuur.


DUO (oktober 2014). Aanmelden studie. Alles over opleidingen met een loting. pdf




2015 Stille berusting?


Nadine Ketel, Edqin Leuven, Hessel Oosterbeek & Bas van der Klauw (accepted, 2015). The returns to medical school: Evidence from admission lotteries. AEJ:Applied pdf.



“Sommige mbo-opleidingen voeren een numerus fixus in omdat het aantal stageplekken in bepaalde grote sectoren te laag is.” html







Zie ook


Afzonderlijke pagina: Toelating tot scholen (voortgezet onderwijs) htm


Links


Numerus Clausus Wiki

Capaciteitsorgaan: Stichting Capaciteitsorgaan voor medische en tandheelkundige vervolgopleidingen website

Sortition: http://en.wikipedia.org/wiki/Sortition

Sortition: http://www.imprint-academic.com/sortition

Deutschland: online suchen auf 'der Numerus-clausus" , nicht 'Der numerus-fixus"

Deutschland: online suchen auf 'der Numerus-clausus" und Uni - FU Berlin, usw - um die spezifische daten zu bekommen

Deutschland: WikiPedia

Deutschland: Zentralstelle für die Vergabe von Studienplätzen ZVS

Die Schweiz, Medizin-studium site

Information on Democracy by Lotteries and Elections http://globalpublic.org/id1.html

The Sortition Option http://www.constitution.org/elec/sortition.htm


dode links


Er zijn weinig dingen zo veranderlijk als adressen op het wereldwijdeweb. Regelmatig ga ik met de vlooienkam door mijn website om dode links te identificeren (met de link checker van het W3Consortium). Mocht je een artikel graag willen hebben, maar de link is dood: mail mij. Meestal heb ik voor de veiligheid een download bewaard.




27 september 2015 \ contact ben apenstaartje benwilbrink.nl

Valid HTML 4.01!   http://www.benwilbrink.nl/projecten/loten_nf.htm http://goo.gl/fZZFq